شنبه ٢٦ آبان ١٣٩٧ صفحه اصلی|آرشیو اخبار|مقالات پژوھشی|فارسي|اردو
 
صفحه اصلی|مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|تماس با ما
Title
iran
چهل ستون
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
NewsletterSignup
نام :   
ایمیل :   

خانه فرهنگ سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران – لاهور

1396

فلات ایران، سرزمینی بلند و کوهستانی در جنوب غربی آسیا، با مساحتی حدود 6/2 میلیون کیلومتر مربع در قسمت وسیعی از خود در بردارنده ی کشور ایران با مساحت 195/648/1 کیلومتر مربع است که کشوری است کوهستانی و بیش از نصف آن را کوه ها و ارتفاعات، 14% آن را صحرا و کویر و حدود 14% آن را نیز اراضی قابل کشت تشکیل داده اند.

ایران در نیمکره ی شمالی کره ی زمین قرار داشته و به دلیل عبور نوار بیابانی کره ی زمین از قلب این کشور، دارای بیابان گرم و خشک "لوت" است.

علی رغم وجود بیابان ترکستان در شمال و خلیج فارس و دریای عمان در جنوب، ایران از دیرباز نقش یک کانال ارتباطی را همچون پلی عظیم و طویل میان شرق و غرب داشته و با عبور شاهراه های مهم، همواره پیوند دهنده ی دو سوی جهان بوده با دریافت فرهنگ و تمدن سایر ملل بر غنای فرهنگی خویش افزوده است.

ایران با همسایگان مرزی خود، جمهوری ارمنستان، آذربایجان و ترکمنستان در شمال، عراق در غرب، ترکیه در شمال غربی، افغانستان در شمال شرقی و پاکستان در جنوب شرقی، 5434 کیلومتر مرز خشکی دارد و با وجود دریای عمان، خلیج فارس و دریای خرز مرز آبی آن بالغ بر 2410 کیلومتر است.

ایران، دارای 30 استان و 316 شهرستان و 843 بخش بوده و پایتختش تهران می باشد.

مجموعه ای از عوامل تکتونیکی که شامل مجموعه ای از چین خوردگی های دوران اول، دوم و سوم زمینی شناسی است، موجب شده است ایران به یکی از بلندترین فلات های دنیا تبدیل شود. در نتیجه عامل ارتفاع به شدت در تقابل با عامل عرض جغرافیایی عمل کرده و موجب شده وضعیت طبیعی ایران، تفاوت های بسیاری با موقعیت جغرافیایی آن در کره ی زمین داشته باشد.

ارتفاع میانگین ایران بیش از 1200 متر است که پست ترین نقطه داخلی آن در حدود 56 متر در بیابان لوت قرار گرفته و بلندترین قله اش دماوند با 5671 متر در رشته کوه های البرز قرار دارد که در 25 تا 45 درجه ی عرض شمالی و 44 تا 5/63 درجه ی طول شرقی از نصف النهار گرینویچ، واقع شده است و از لحاظ گسترش، در امتداد طول و عرض جغرافیایی، سرزمینی متناسب است.

رشته کوه های شمالی، غربی، جنوبی و کوه های مرکزی و شرقی، چهار رشته کوه اصلی ایران   می باشند که کوه های شمالی از کوه های آرارات در ترکیه شروع شده و به ترتیب با کوه های علمدار، سهند، سبلان، کوه های طالش قافلانکوه در آذربایجان، رشته کوه های البرز در شمال استان مرکزی و قسمت جنوبی استان های گیلان و مازندران و کوه های آلاداغ، بینالود، هزار مسجد و قراداغ در خراسان، ادامه یافته و در افغانستان به کوه های هندوکش می پیوندد.

رشته کوه های غربی نیز از آرارات شروع شده و با امتدادی از شمال غرب به سوی جنوب شرق، کوه های ساری واش، چهل چشمه، پنجه علی، الوند، کوه های بختیاری، پیشکوه و پشتکوه، اشتران کوه و زردکوه را در بر می گیرد که رشته کوه های زاگرس نیز در این قسمت ها قرار دارد.

بلندترین نقطه ی این رشته کوه ها "قله ی دنا" با 4268 متر ارتفاع می باشد. رشته کوه های جنوبی از خوزستان تا سیستان و بلوچستان امتداد یافته و به کوه های سلیمان در پاکستان می پیوندد و شامل     کوه های سپیدار، میمند، کوه های بشاگرد و کوه بم پشت می باشد.

کوه های مرکزی و شرقی، شامل کوه های کرکس، شیرکوه، کوهبنان، جبال بارز، هزار، برنان و تفتان بوده و بلندترین نقطه ی این کوه ها، کوه هزار می باشد.

با وجود این تنوع در ارتفاع و ناهمواری ها، ایران دارای شرایط کاملاً متضاد آب و هوایی و اقلیمی می باشد به گونه ای که هنگام سلطه ی سرمای زمستان بر ناهمواری های شمالی، غربی، شرقی و مرکزی، سواحل خلیج فارس، دریای عمان و چاله های جنوب شرقی ایران، با بهره جستن از هوای گرم به حیات گیاهی و کشاورزی ادامه می دهد و از لحاظ توریستی بهترین مکان برای ورزش های تابستانی است.

ایران با وجود تنوع جغرافیایی و اقلیمی و گوناگونی زیستگاه طبیعی، ثروت عظیمی از جانوران متنوع و گونه های متفاوت گیاهی را داراست.

آنچنان که به طور مثال هویت دو نمونه ی کوچک و بزرگ از پستانداران مانند؛ "حشره خور کوتوله" با دو گرم وزن و نهنگ با سی متر درازا و یکصد و سی تن وزن، مصداق های این امر هستند.

نمودِ چهره ی متضاد ناشی از نوسانات شدید اقلیمی، ایران را به عنوان یکی از پنج کشور چهار فصل با تنوع زیستی کامل، معرفی می نماید. در حالیکه انتظار می رود با برخورداری از اقلیم خشک و نیمه خشک و قرار گرفتن در حوزه ی پرفشار جنب حاره فاقد این تنوع زیستی و چشم انداز طبیعی باشد.

بهترین نمونه هنگامی است که شدت گرما در حاشیه غربی دشت لوت، تمام فعالیت های انسانی را متوقف می سازد، امّا اختلاف ارتفاع نسبی با نمودی از یک چهره متضاد از زندگی نبانی و انسانی در یک فاصله ی کوتاه، اعتدال آب و هوایی را برای روستاهای داخل کوهستان های غرب لوت به ارمغان می آورد، مثلاً در روستای "سیرچ" گیاهان سردسیری پرورش می یابند. این شرایط با توجه به موقع جغرافیایی تقریباً در تمامی نواحی کوهستان های ایران برقرار است. که بهترین نمونه ی آن استان کردستان است که در فاصله ی حاشیه ی چاله های پست و رشته کوه زاگرس قرار دارد.

در بررسی ناهمواری های ایران بعد از کوه ها به عنوان یکی از دو لندفرم اساسی، ناهمواری ها، دشتها و جلگه های کناره ای مطرح می باشند. ارتفاع میانگین دشت های داخلی ایران 1000 متر می باشد و دشت لوت با 56 متر ارتفاع پست ترین آنهاست. از نظر توپوگرافی دشت های داخلی ایران به دو دسته ی دشت های میان کوهساری و درون کوهساری تقسیم می شوند.

دشت های لوت، کویر و جازموریان مهمترین دشت های نوع اول می باشند. در بخش باختری با توجه به رطوبت و بارندگی کافی و رودهای پر آب، دشت هایی با وسعت کم، از جمله ماهیدشت، کرمانشاه، دشت لردگان و بلداجی در چهار محال بختیاری و در بخش مرکزی و خاوری دشت هایی گرم و خشک و بیشتر از نوع بیابانی گسترده شده اند.

در شمال کشور و در کناره های جنوبی دریای خرز از غرب به شرق؛ جلگه ی گیلان، جلگه ی مازندران، جلگه ی گرگان به عنوان پهن ترین بخش به شمار می روند و دو جلگه ی معروف تلخه رود و میاندوآب درکنار دریاچه ی ارومیه و جلگه ی خوزستان، بندرعباس، میناب و باهوکلات در طول سواحل خلیج فارس و دریای عمان، گسترش یافته اند.

لازم به ذکر است، طول سواحل خلیج فارس و دریای عمان که بوسیله ی تنگه هرمز به یکدیگر متصلند، جمعاً 2530 کیلومتر می باشد. مهمترین جزایر ایران در خلیج فارس و تنگه ی هرمز قرار دارند که عبارتند از: جزیره ی کیش، قشم، لارک، هنگام، هرمز، تنب بزرگ و کوچک، ابوموسی، سیری، فَروُر، بنی فَروُر، کیش، هندورابی، لاوان، تخیلو، شیف، خارک، خارکو و فارسی.

در شمال ایران، دریای خزر با مساحت 424200 کیلومتر مربع وجود دارد که عمیق ترین نقطه آن 1000 متر و وسعت حوزه ی ایران حدود 256000 کیلومتر مربع است و طول سواحل ایران در امتداد آن حدود 700 کیلومتر می باشد.

مهمترین دریاچه های داخلی عبارتند از: دریاچه ی ارومیه، قم (نمک)، نیریز (بختگان)، مهارلو، فامور (پریشان)، هامون، جازموریان، سیستان، طشک، تار، زریوار، بلندترین رودهای ایران، رود هیرمند (با 1390 متر طول)، هریرود، ارس، کارون، سفید رود، کرخه، موند، قره چای، اترک و دز می باشند و پر آب ترین رود ایران نیز کارون می باشد که در تمام فصول سال قابل کشتیرانی است.

با توجه به منابع طبیعی فوق و فراوانی عوامل طبیعی، ایران، از لحاظ آب و هوا نیز متنوع و متفاوت است به گونه ای که در کرانه های جنوبی دریای خزر، آب و هوا معتدل است، به خصوص در سواحل غربی گیلان که بارندگی فراوان و هوا مرطوب است.

در قسمت غربی کشور آب و هوای مدیترانه ای کوهستانی سرد حاکم است و نواحی جنوبی آن نیز متأثر از آب و هوای نیمه صحرایی گرم است. در این نواحی در تابستان در دره ها، گرمای شدید و در ارتفاعات، سرمای شدید حکمفرماست.

در نواحی جنوبی با وجود هوای مرطوب، میزان حرارت بالا بوده به گونه ای که حد اکثر گرما در جلگه ی خوزستان به 54 درجه نیز می رسد.

با توجه به وجود کوه های البرز در شمال و رشته کوه های زاگرس در غرب، این نواحی دارای آب و هوای خشک و بیابانی است. در کوهپایه های شمالی و غربی نیز اثراتی از آب و هوای معتدل مجاور آن وجود داشته و هر چقدر از غرب به شرق و از شمال به جنوب پیش برویم اثر بادهای مرطوب کاسته شده و گرمای هوا افزایش می یابد.

در قسمت های پست مرکزی، شرقی و جنوب شرقی ایران، آب و هوای بیابانی حکمفرماست که از مشخصات آن سرمای شدید زمستان ها و گرمای سوزان تابستان ها و اختلاف فاحش بین درجه حرارت شب و روز است.

فراوانی عوامل مساعد طبیعی در اقصی نقاط کشور به استثناء دشت های کم ارتفاع و پست داخلی، پراکندگی انسان را میسر ساخته، چنانچه در سواحل خزر، آذربایجان، ترکستان، به دلیل اقلیم و آب و خاک مناسب دارای تراکم شدید انسانی است و بالعکس با حکمفرمایی عوامل نامساعد طبیعی در سایر جاها حدّاقل تراکم به چشم خورده و مراکز انسانی را بسیار پراکنده و با صدها کیلومتر فاصله نمایان می سازد.

سرشماری سال 83 جمعیت ایران را بالغ بر 69189241 نفر تخمین زده است که بیشتر این جمعیت شهر نشین بوده اند و در شهرهای بزرگی چون تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، شیراز، قم، اهواز، رشت، ارومیه و کرمانشاه به سر می برند.

ایران در مقیاس جهانی مساحتی قریب به یک نودم خشکی ها و در حدود یک صد و بیست و پنجم جمعیت جهان را شامل است.


منابع و مآخذ:

 

1. سعیدیان، عبدالحسین، 1310 سرزمین و مردم ایران. علم و زندگی 1377.

2. اطلس ایران و جهان گیتا شناسی 1370.

3. فرامرزی، محمد تقی، راهنمای سفر به ایران، یساولی، 1378.

4. پور رستمی، هرمز، زمان دیدار از ایران، صحرا دریا - 1380

 

 

Cultural Center Consulate General of The Islamic Republic of Iran

4- Main Gulbarg Road , Lahore - Pakistan

 

Tel: +92-42-99263358 - 60 Fax: +92-42-35711486 E-mail: Lahor.icro.ir@gmail.com Web: http://Lahore.icro.ir

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
فارسی داخلہ 2018

اسلامک سکولز

معرفی سعدی آموزش

یازدھمین جشنوارہ رسانہ ھای دیجیتال

جایزه جهانی اربعین

اسلام کمیکز

فراخوان اعظای نشان سعدی و اقبال

ھمائش حلال

مذہبی تعلم مصطفیٰ یونیورسٹی

داخلہ دانشگاہ یزد

دانشگاہ تہران

دانشگاہ الزھرا (س)

کتابخانہ دیجیتال سازمان

نامہ رہبر معظم بہ نوجوانان غربی

اوقات شرعی

سایت رایزنی فرہنگی

Ashnayi ba lahore

darbarha

majala 23,1391

libraries

kfpics

live ziaraat

Imam Khumeini

dafter Khamnaee

akhbaraat

farsi link

تبریز 2018
vote
نظرسنجي غير فعال مي باشد
UsersStats
Visitorsofpage: 346
Visitorsofday : 227
Visitorsofpage : 1629460
Onlinevisitors : 2
PageLoad : 1.3125

مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|تماس با ما