سه شنبه ٢٦ تير ١٣٩٧ صفحه اصلی|آرشیو اخبار|مقالات پژوھشی|فارسي|اردو
 
صفحه اصلی|مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title
iran
خرابه های پرسپولیس
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
NewsletterSignup
نام :   
ایمیل :   

خانه فرهنگ سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران – لاهور

1396

 

پیشاور :

نام پیشاور مشتق از کلمه سانسکریت "پاش پاپورا " به معنی شهر گلهاست. در زمان امپراطوری بابر به شهر گلها معروف بوده است . در سال 327 قبل از میلاد در زمان اسکندر مقدونی به نام شهر لوتوس که به معنی نیلوفر آبی معروف بوده است .

 

 

پیشاور ، شهر و ناحیه ای در شمال غربی پاکستان .


1) شهر پیشاور. مرکز ایالت سرحد شمال غربی پاکستان ، در ساحل چپ رود بارا از ریزابه های رود کابل است ؛ در ارتفاع 320 متری ، در 174 کیلومتری غرب اسلام آباد، بر سر راه اصلی اسلام آباد به کابل و در حدود 20 کیلومتری مشرق گردنة خیبرواقع شده است .


پیشاور دارای اقلیم گرم و خشک است ، حداکثر دمای هوا در بهار به ْ3ر33 و در تابستان به ْ1ر41 سانتیگراد می رسد. حداقل دمای آن در زمستان به ْ9ر3 سانتیگراد می رسد.


ناحیة پیشاور به گنداره / گندهارا معروف بود و شهر پیشاور در منابع به نامهای برشاور، پارشاور، پوروشاپورا و بگرام نیز نامیده شده و از تختگاههای سلاطین به شمار می رفته است.

نام امروزی شهر به اکبر (حک : 963ـ1014) نسبت داده می شود و به گفتة برخی منابع از واژة فارسی پیش ـ آور به معنای سرحد (شهر) اقتباس شده است.

پیشاور شهری باستانی است . ثعالبی (ص 529) به آبادکردن فرشابور (پیشاور) به دست شاپور ذوالاکتاف اشاره دارد. از پیشاور در ادبیات کهن سانسکریت و نوشته های مورخان قدیمی از جمله استرابون ، آریان و بطلمیوس جغرافیدان یاد شده است .

 

در قرن دوم پیش از میلاد پیشاور ضمیمة قلمرو اکراتیدس ، پادشاه یونانی ـ باکتریایی ، شد. در قرن اول میلادی کانیشکا ، پادشاه کوشان ، آنجا را پایتخت قلمرو خویش کرد.

در قرن پنجم میلادی که فا ـ هسین راهب و جهانگرد چینی از این ناحیه دیدار کرد، آیین بودا در آنجا غلبه داشت.   

باستان شناسان در پیشاور و پیرامون آن ، آثاری از مجسمه های سنگی ، سنگهای تراشیده و سکه هایی به دست آورده اند. در موزة آنجا نیز نفیس ترین نمونه های آثار صنعتی و هنری گنداره وجود دارد.          
بیشتر اهالی شهر به زبان پشتو  سخن می گویند و برخی نیز به فارسی تکلم می کنند. 

جمعیت شهر را عمدتاً پتهانهای مسلمان تشکیل می دهد.  در کنار پتهانها، اقلیتهایی از هندوها، سیکها، گجراتیها، براهماییها، کشمیریها و برخی دیگر در شهر و پیرامون آن زندگی می کنند. طایفة یوسف زئی ، اصلیترین طایفة قبیلة پتهان است.  

دانشگاه پیشاور که در 1329ش تأسیس شد دارای تعدادی کالج است و در آن به زبانهای اردو، پشتو، انگلیسی ، عربی و فارسی تدریس می شود.

بناهای تاریخی پیشاور شامل ویرانه های بزرگترین استوپا (معبد بودایی متعلق به قرن دوم میلادی )، بالاحصار، بازار قصه خوانی ، و مسجد مهابت خان است . مسجد مهابت خان که در 1081 ساخته شده است ، تنها مسجد دورة مغولها در محلة اندرشهر (اندِرشهر) پیشاور است که از تجاوز سیکها در امان مانده است . ورودی مسجد دروازة باریکی از درون بازار جواهرفروشان است . این مسجد دارای طرح معماری مغولی است و به نام حاکم منطقه که در خدمت شاه جهان و اورنگ زیب بود، نامیده شده است . در وسط حیاط وسیع مسجد حوض بزرگی قرار دارد و حجره هایی در جوانب آن ساخته شده است . شبستان مسجد در جانب غربی قرار دارد و در دو سوی آن دو منارة بلند بنا شده است . داخل شبستان مسجد با سه گنبد شیاردار کوتاه پوشیده شده و با طرحهای گلدار و هندسی ، به نحو زیبایی رنگ آمیزی شده است.  

بازار قصه خوانی از مراکز پررونق تجاری پیشین و کنونی شهر است . در گذشته بازرگانان ، سربازان ، شاهزادگان ، شعرا، صنعتکاران و دستفروشان و دوره گردان پیوسته برای تبادل نظر و شنیدن اخبار روز و شایعات در قهوه خانه های سنّتی آن ، گرد می آمده اند. امروزه سیمای دوران گذشته در این بازار باقی است.

2) ناحیة پیشاور. ناحیة پیشاور با مساحت 4002 کیلومترمربع ، از دشتهای حاصلخیزی تشکیل شده است که قسمتی از حوزة وسیع رود کابل است و با این رود مشروب می شود. پیرامون آن با تپه های کم ارتفاع پوشیده شده است.  

شهر پيشاور از دو بخش قديمي و امروزي تشكيل شده است. بخش قديمي آن كه داراي 20 دروازه است، به سبك شهرهاي پر جمعيت آسياي مركزي است و خانه ها به هم فشرده و اغلب از جنس خشت با كوچه هاي تنگ و پرپيچ و خم و مغازه ها در محوطه اي چهار ضلعي به نام " سراي " بنا مي شدند و علت آن بيشتر به لحاظ امنيتي بوده است. بخش نوساز شهر كه در واقع يك منطقه نظامي است، داراي خانه هايي بزرگ و خيابانهايي منظم و مشجر است و تاسيساتي متعلق به نيروي هوائي ارتش پاكستان در آن قرار دارد.

پيشاور يكي از شهرهاي زيبا و خوش آب و هواي پاكستان است. هواي شهر اگرچه در تابستان گرم و در زمستان نسبتا سرد است اما چنان نيست كه برف ببارد و سرماي آن قابل تحمل است.

جمعيت پيشاور از دو گروه عمده قومي پشتوها- كه اكثريت جمعيت شهر را تشكيل مي دهند- و پيشاوري ها- كه از مردمان بومي منطقه هستند- تشكيل شده است. افزون بر اين دو گروه قومي، اقوام تاجيك و هزاره و همچنين كولي ها نيز در اين شهر به سر مي برند.

 بيشتر مردم اين شهر به زبان پشتو سخن مي گويند؛ در عين حال، زبانهاي فارسي، هندكو، پنجابي و اردو نيز در پيشاور گويشوراني دارد.

مردم پيشاور مسلمان و پيرو مذاهب تسنن و تشيع اند.

پيشينه تاريخي: پيشاور يكي از شهرهاي ناحيه باستاني گندهارا به شمار مي رفته است. اين سرزمين يكي از زيستگاه هاي اقوام مهاجر هند و اروپايي بوده است. احتمالا پيش از مهاجرت آنها به اين ناحيه دراويدي ها در آنجا مي زيسته اند. اين ناحيه از درباز با تمدن باستاني هاراپا در دره رودخانه سند، و تمدن آرياييهاي دره كابل ارتباط داشته است.

پيشاور در زمان داريوش اول هخامنشي به قلمرو هخامنشيان افزوده شد؛ سپس اسكندر مقدوني بر آن غلبه يافت. بنابر سنگ نوشته آشوكا، آيين بودا سالها پس از آن، دين رسمي پيشاور شد.

بنابر كتيبه كعبه زردشت در نقش رستم از شاپور اول ساساني، پيشاور در قلمرو شاهنشاهي ساساني قرار داشته است. ساسانيان از طريقپيشاور و كابل كه هر يك در دو سوي تنگه خيبر قرار داشتند بر راه هايي كه از اين تنگه به هند مي رفت نظارت مي كردند. به رغم چيرگي ساسانيان برپيشاور اين شهر همچنان يكي از مراكز آيين بودا باقي مانده بود، چنان كه فاهيان زائر بودائي چيني كه در اوايل سده 5 م از آنجا ديدار كرده، مذهب بودايي همچنان رايج ترين دين اين شهر بوده است.

به هنگام سفر هيوئن تسيانگ زائر بودائي چيني در سده 1ق/7م آيين بودائي در پيشاور رو به انحطاط داشته است. شواهد نشان مي دهد كه در اواسط سده 7م مردم گندهارا و از آن ميان پيشاور كاملا هندي بوده اند و فرمانروايان هندو شده هندي- سكايي بر آن نواحي حكومت داشته اند.

اسلام نخسين بار در دوره غزنويان در پيشاور ظاهر شد.

راجاجيپال از پيشاور به قلمرو سبكتكين در خراسان حمله كرد، اما پس از جنگي سخت كه ميان دو طرف در گرفت، شكست خورد و سبكتكين پس از عبور از دره رودكابل به سوي پيشاور پيش راند و براي حفاظت از تنگه خيبر پايگاهي نظامي با 10 هزار سپاهي در آنجا مستقر ساخت.

پيش از هجوم تيمور طوايفي از پشتوها و تاجيكها در دره پيشاور ساكن شدند. در اواخر سده 15م گروه بزرگ ديگري از طوايف پشتو به اين ناحيه مهاجرت كردند.

در 925ق/1519م ظهيرالدين محمد بابر براي سركوب طايفه يوسف زئي به پيشاور لشكر كشيد و پس از چيرگي بر آن، قلعه آن را بازسازي كرد. پس از مرگ بابر در 937ق/1531م يوسف زئي ها دوباره استقلال گذشته خود را بازيافتند و برخي از ديگر طوايف ساكن در دره پيشاور، قلعه شهر را به آتش كشيدند، اما در 960ق/1553م همايون پسر و جانشين بابر، مجددا اين قلعه را بازسازي كرد.

شهر پيشاور تا 1151ق/1738م در استيلاي گوركانيان هند باقي بود، تا آنكه نادرشاه افشار در اين سال پيشاور را تسخير كرد. پس از قتل نادر در 1160ق/1747م احمد خان دراني بر متصرفات شرقي نادر از جمله پيشاور استيلا يافت.

در 1233ق/1818م سيك ها به سوي پيشاور پيشروي كردند و تمام ايالت پيشاور به تصرف رانجيت سينگ، رهبر سيكها در آمد و صدمات بسياري بر آن سرزمين وارد ساختند. اما در اين زمان مردم پيشاور با پرداخت مبالغي هنگفت به رانجيت سينگ از بروز ويرانيهاي بيشتر جلوگيري كردند.

در 1265ق/1849م انگليسيها بر پيشاور استيلا يافتند و تا تاسيس ايالت سرحدي شمال غربي، ايالت خيبرپختونخوا فعلي، اين شهر در شمار شهرهاي ايالت پنجاب باقي بود.

گذرگاه خیبر نه تنها ارزش تاریخی بلکه ارزش استراتژیکی مهم تر و عظیم تری دارد؛ چون هرکس که  بر گذرگاه خیبر مسلط گردد؛ پیشاور نیز در دستش خواهد بود و هرکس بر پیشاور سیطره پیدا نماید کل پاکستان را تهدید خواهد کرد.

حفظ امنیت خیبر- عملا به عهده دولت نیست بلکه به عهده پشتون ها و مشخصا به عهده دو قبیله آفریدی و شنواری می باشد.

شهر پیشاور قربانی شهرت جهانگیر گذرگاه خیبر شده است. به جای اینکه خیبر "گذرگاه شهر" باشد، پیشاور، "شهر گذرگاه" شد.

جدائی بین گذرگاه خیبر و پیشاور بسیار دشوار است. یعنی خیبر و پیشاور همیشه باهم اند چه برای آنانکه از آن طرف (هند) می آیند یا آنانکه از این طرف ( پیشاور) می روند.

پيشاور از مراكز فرهنگي پاكستان است و دانشگاهي مجهز از سال اول استقلال در آن تاسيس شده است.

شهر پیشاور به نظر من یکی از جالب ترین شهرهای دنیاست. آنجا، به علت وضع طبیعی خود، همیشه نقطه عبور اجباری مسافرین بوده و مرکز معاملات انواع کالا از مبادی طوایف حول و حوش و کشورهای دور و نزدیک است. دردر بازار آنجا نیم تنه بلوچی، شال کشمیری، خورجین افغانی، قالیچه یموت، عرقچین تاجیکی، زینت آلات زنانه پاکستان، همراه با دوربین های عکاسی آمریکایی و رادیو ترانزیستوری ژاپنی و کتاب گلستان سعدی و دیوان حافظ برای فروش آماده است. استعداد کسبه آنجا در فراگرفتن زبان های خارجی، درست در وضع متضاد با برادران ترک به نظر می رسد. صاحب مغازه قزلباشی که با من فارسی صحبت می کرد، با یک زن و مرد فرانسوی که قیمت یک کناره ترکمنی را پرسیدند، به زبان فرانسه صحبت کرد. و با دیدن یک مشتری آمریکایی که دنبال باطری می گشت، خواص باطری خود را به زبان انگلیسی توضیح می داد. وقتی از او پرسیدم چند زبان می دانی؟ شروع کرد شمردن: فارسی، اردو، نچاوی، بلوچی، پختو، کشمیری، تاجیکی و کمی فرانسه و انگلیسی....     

در بین شهرهای باستانی که در سیر پر تلاطم تاریخ هنوز در حال رشد و پیشرفت می باشد، شهر افسانه ای و پر جنب و جوش پیشاور است که در مرز شمال غربی پاکستان واقع می باشد. اهمیت این شهر به واسطه موقعیت جغرافیایی آن است که به تنگه خیبر که پیوسته راه بازرگانان و مهاجمین آسیای مرکزی بوده؛ مشرف می باشد.

معبر خیبر یکی از جالب ترین منظر دیدنی جهان است. پیشاور زمانی قسمت مهمی از منطقه گندهارا را تشکیل می داده است. مجسمه های سنگی و سنگ های تراشیده و سرهای ساخته شده از گچ و نقاشی های مختلف و مسکوکاتی که در پیشاور به دست آمده؛ همه حکایت از یک تمدن اصیل شرق دارد.

شهر پیشاور در دوران تاریخی طولانی خود؛ محل تلاقی فرهنگ های مختلف بوده است. و بی مناسبت نیست که بازار شهر را بازار قصه خوانی می نامند زیرا صحنه هایی از داستان های هزار و یکشب را در نظر آدمی مجسم می کند و جالب تر آنکه شهر قدیم و شهر جدید پیشاور سالیان متمادی بی نیاز در کنار یکدیگر پهلو به پهلو زیسته اند

دانشگاه پیشاور

دانشگاه پیشاور در سال 30 اکتبر 1950 در زمینی به مساحت 420 هکتار بنا شده است به دستور رهبر پاکستان به پاس قدردانی از مردم ایالت سرحد تقدیم شده است .

دانشکده های مهندسی – پزشکی – کشاورزی و اسلامیا کالج که قبلا وابسته به دانشگاه پیشاور بودند اکنون هر کدام دانشگاه شده اند .

دانشگاه پیشاور 30 دپارتمان از جمله اردو – پشتو – عربی – انگلیسی - فارسی - انسان شناسی – باستان شناسی – گیاه شناسی – علوم کامپیوتر – زمین شناسی و ........دارد .

 

 

 

Cultural Center Consulate General of The Islamic Republic of Iran

4 - Main Gulbarg Road - Lahore - Pakistan

Tel: +92-42-99263358-60 Fax: +92-42-35711486 E-mail: Lahore.icro.ir@Gmail.com Web: http://Lahore.icro.ir

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
فارسی داخلہ 2018

اسلامک سکولز

معرفی سعدی آموزش

یازدھمین جشنوارہ رسانہ ھای دیجیتال

جایزه جهانی اربعین

اسلام کمیکز

فراخوان اعظای نشان سعدی و اقبال

ھمائش حلال

مذہبی تعلم مصطفیٰ یونیورسٹی

داخلہ دانشگاہ یزد

دانشگاہ تہران

دانشگاہ الزھرا (س)

کتابخانہ دیجیتال سازمان

نامہ رہبر معظم بہ نوجوانان غربی

اوقات شرعی

سایت رایزنی فرہنگی

Ashnayi ba lahore

darbarha

majala 23,1391

libraries

kfpics

live ziaraat

Imam Khumeini

dafter Khamnaee

akhbaraat

farsi link

تبریز 2018
vote
نظرسنجي غير فعال مي باشد
UsersStats
Visitorsofpage: 387
Visitorsofday : 159
Visitorsofpage : 1599017
Onlinevisitors : 4
PageLoad : 1.9687

مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت