دوشنبه ٢٥ تير ١٣٩٧ صفحه اصلی|آرشیو اخبار|مقالات پژوھشی|فارسي|اردو
 
صفحه اصلی|مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title
iran
خانه فرهنگ لاهور
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
NewsletterSignup
نام :   
ایمیل :   

خانه فرهنگ سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران – لاهور

1396

 

بلوچستان در بوتۀ اجمال*

 

سرزمين بلوچستان پاكستان بين مدارهاى 24/54 تا 32/4 درجه عرض شمالى و 6/56 تا 70/15 درجه طول‏شرقى از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته و از شمال و شمال غرب با ايالت سرحد شمال غربى پاكستان و افغانستان، از جنوب به درياى عمان (عرب)، از جانب شرق به سند و پنجاب و از غرب به ايران محدود است.

اين ايالت داراى 832 كيلومتر مرز مشترك از جانب غرب با ايران و 1157 كيلومتر مرز مشترك با افغانستان مى‏باشد.

در زمانهاى گذشته اين منطقه محل هجوم جهانگشايان و تاجران غربى بوده و به همين سبب از نظر تاريخى و سوق‏الجيشى از اهميت به سزايى برخوردار است.

قبل از تشكيل پاكستان، بلوچستان داراى مناطق انتظامى ذيل بود؛ كه از اين مناطق، 3 ناحيه مستقيماً توسط كارگزاران سياسى انگليس در منطقه اداره مى‏شد:

1.  قسمت (الف): مناطقى كه طبق "معاهدة گندمك" در سال 1879 از افغانستان جدا گرديده و موسوم به بلوچستان بريتانيايى گرديدند عبارت بودند از: "چمن"، "پشين"، "شورا رود"، "شاهرگ"، "دُكى" و "سبى"

قسمت (ب): مناطقى كه از خان قلات به اجاره گرفته شده بودند شامل: "كويته" ، "نوشكى"، "بولان"، "جت پت"، "اوسته محمد" (نصيرآباد)

 

2.  مناطقى كه سران قبايل بعد از ورود انگليس به منطقه، فوراً به آنها واگذار كردند مانند "ژوب"، "لورالايى" (به غير از بخش‏ "دُكى")، "كوهلو"، "دالبندين" و "سنجرانى غربى"

 

3.     "مناطق قبايلى" مانند "مرى" و "بگتى"

 

4.     حكومتهاى محلى شامل "قلات"، "خاران"، "لسبيله" و "مكران"

بعد از استقلال پاكستان مناطق مذكور به پاكستان پيوستند و اكنون بلوچستان داراى 6 فرماندارى كل "كويته"، "سبى"، "قلات، "مكران"، "ژوب" و "نصيرآباد" و 26 شهرستان "كويته"، "پشين"، "زيارت"، "لورالايى"، "باركهان"، "موسى خيل"، "قلعه‏سيف الله"، "ژوب"، "چاغى"، "خاران"، "سبى"، "قلعه عبدالله"، "نصيرآباد"، "جعفرآباد"، "جهل مگسى"، "بولان"، "قلات"، "مستونگ"، "خضدار"، "آواران"، "لسبيله"، "پنجگور"، "كيچ"، "گوادر" (اين بخش ابتدا تحت فرمانروايى سلطان مسقط قرار داشت و درسال 1958 میلادی به پاكستان مسترد گرديد و درسال 1977 میلادی به يك شهرستان جداگانه تبديل گرديد)، "كوهلو" و "ديره بگتى" (اين‏مناطق در زمان استقلال پاكستان جزء "شهرستان سبى"       به حساب مى‏آمدند و در سال 1974 میلادی به "نمايندگي بگتى" تبديل شدند و در سال 1983 به دو شهرستان "ديره بگتى" و "كوهلو" تقسيم گرديد.) مي‌باشد.

بلوچستان از لحاظ مساحت، بزرگترين ايالت پاكستان (44%) مى‏باشد كه اين مساحت شامل 45% مناطق كوهستانى و 55% مناطق نيمه كوهستانى است.

مساحت كل ايالت بلوچستان 347190 كيلومتر يعني برابر كل مساحت "ايالات سند و پنجاب"    به اضافة "خيرپور" و "بهاولپور" است و جمعيت آن براساس سرشمارى 1981 برابر با 4332376 نفر مى‏باشد و از اين نظر داراى كمترين جمعيت در بين ايالتهاى چهارگانه پاكستان است و به همين جهت گاهى تراكم جمعيت در بعضى مناطق آن به 1 نفر در هر مايل مربع مى‏رسد.

بلوچستان در گذشته از طريق چهار گذرگاه با ديگر مناطق در ارتباط بوده كه مهمترين و معروفترين آن جادة "دره بولان" از "كولپور" آغاز گرديده و تا "رندلى" ادامه ‏دارد و طول آن 54 مايل مى‏باشد.

مسير دوم جادة "درة مولا" است كه از حوالي"انجيرا" در دهانه "رود مولا" آغاز مى‏گردد.

جاده سوم كه راه زميني است از "لسبيله" و "مكران" دركنار ساحل دريا مى‏گذرد.

چهارمين مسير راه دريايي ايالت بلوچستان مى‏باشد.

بلوچستان از نظر طبيعى به 3 منطقة:

1. كوهستانى

2. نيمه بيابانى

3. بيابانى

تقسيم گرديده است.

از شرق تا غرب و جنوب غرب تماماً با سلسله كوههاى فراوان روبرو مى‏باشيم و اين مناطق كوهستانى در برگيرنده مناطق مركزى‏ بلوچستان مى‏باشند در حالى كه مناطق جنوب شرقى شامل "كچهى"، "سبى" و "نصيرآباد"، مناطق نيمه بيابانى‏هستند و نواحى شمال غربى از "نوشكى" تا "رود هيرمند" و "سيستان" تماماً شامل كويرهاى بى آب و علف و ريگستان وسيع مى‏باشد.

"كوه سليمان" در بين رودخانه‌هاي "گومل" و "سند" واقع شده و بلوچستان را از سند و پنجاب جدا مى‏نمايد كه داراى ارتفاعى بالغ بر 250 مايل مى‏باشد. بلندترين قله اين سلسله جبال ، "تخت سليمان" نام دارد كه ارتفاع آن از سطح دريا 11292 فوت است و كوههاى "چلتن" در منطقه شال (نام قديمى كويته) و مستونگ (مسه تنگ)، تقاطع 3 راه "كويته"، "نوشكى" و "قلات" نيز بخشى از رشته كوههاى سليمان   به حساب مى‏آيند كه بلندترين قله آن داراى ارتفاعى بالغ بر10480 فوت مى‏باشد.

رشته كوههاى بروهى (هربويى) وسطى در جنوب شرق و شرق مناطق "سراوان" و "جهالاوان" از شمال به جنوب گسترده شده است و طول كل آن 280 مايل مى‏باشد. گذرگاه معروف "بولان" و "مولا" در همين سلسله كوهها قرار دارند و "قله زرغون" بلندترين كوه اين سلسله جبال مى‏باشد كه داراى ارتفاع 11787 فوت است. يكى از قلل اين رشته كوه ‏موسوم به "زرگت" مى‏باشد كه بسيار سرسبز است. اين قله در جنوب منطقه "زيارت" واقع شده است و ارتفاع آن 11249 فوت مى‏باشد. همچنين در فاصله 20‌ مايلى همين سلسله كوهها به طرف شرق، منطقه خوش آب و هواى "‏هربوئى" قرار دارد كه اكنون به يك مكان گردشگرى تبديل گرديده است.

سلسله كوههاى هربويى برخلاف ساير رشته كوههاى بلوچستان خشك وبى آب و علف نيستند بلكه داراى پوشش گياهى و درختى از جمله درختان صنوبر مى‏باشد و مناطق خوش آب و هوا و سرسبز "زيارت"، "نيچاره"، "پندران"، "نرمك"، "جوهان" و "كشان" در دامنه‏هاى همين رشته كوه واقع شده‏اند. علاوه برآن در دامنه "دره بولان" و "مولا"، نخلستانهاى فراوانى به چشم مى‏خورد كه داراى آب و هواى خوشگوار مى‏باشند.

رشته كوه "توبه كاكرى" در شهرستانهاي "كويته" و "ژوب" گسترده شده و مرزطبيعى بين افغانستان و پاكستان نيز به‏شمارمى‏رود كه داراى طول 300 مايل مى‏باشد. دره و تونل مشهور "خوجك" در همين رشته كوه واقع شده وتونل مشهور "شيلا باغ" كه داراى طول 215 مايل مى‏باشد نيز در بين همين كوهها حفر گرديده است. اين تونل بزرگترين تونل شبه قاره بوده و درشمار يكى از طولانى‏ترين تونلهاى جهان مى‏باشد.

"كوه كيرتر"، "جهالاوان" و توابع آن را از "ايالت سند" جدا مى‏كند و "كوه پب" كه "لسبيله" و "جهالاوان" را ازهم جدا مى‏كند، ازشمال به جنوب در طول 190 مايل گسترده شده است. اين رشته كوه در بعضى از مناطق داراى ارتفاعى بيشتر از 700 فوت مى‏باشد. "كوه سياهان"، منطقه "مكران" را از "خاران" منفك مى‏نمايد و بلندى آن 176 مايل است.

"كوه چاغى" از شرق به غرب در طول 90 مايل امتداد يافته و داراى منابع معدنى فراوان از جمله "سنگ مرمر" مى‏باشد.

از منطقه "سيندك" و "چل گزى" سالانه مقدار زيادى مس و آهن استخراج مى‏گردد و در "كوه سلطان" اين منطقه يك ‏ذخيره‏عظيم گوگرد نيز وجود دارد.

"راس كوه" (محل انجام آزمايشهاى اتمى پاكستان در ماه مى 1998 میلادی) با 140 مايل طول، "كوه مكران" 250 مايل، "كوه ساحلى مكران" 280 مايل در مجاورت "درياى عمان" از كوههاى قابل ذكر ديگر ايالت مى‏باشند.

بلوچستان داراى يك نوار ساحلى در كنار درياى عمان نيز مى‏باشد. اين نوار ساحلى با 471 مايل طول داراى بندرگاههاى مهمى همچون "اورماره"، "جيوانى"، "سون ميانى"، "پسنى" و "گوادر" (از نظر لغوي به معناي دروازة هوا مي‌باشد) است.

رفت و آمد بين بندرهاى بلوچستان و كراچى توسط كشتى انجام مى‏گيرد و صنعت ماهيگيرى در بندرهاى "گوادر"، "پسنى"، و "جيوانى" رونق فراوان يافته است و از اين طريق سالانه مبالغ قابل توجهى عايد اقتصاد كشور مى‏گردد.

"سون ميانى" قديمى‏ترين بندرگاه بلوچستان در فاصله 45 مايلى كراچى واقع شده است.          در گذشته اين بندرگاه از نظر بازرگانى داراى اهميت زيادى بوده و به همين علت در سال 1805 ميلادى پرتغاليها به اين بندر حمله نموده و آن را به آتش كشيدند. اين بندرگاه امروزه از نظر ماهيگيرى داراى اهميت زيادى مى‏باشد و سالانه مقادير زيادى ماهى از آن صيد و به خارج صادر مى‏گردد. "بندرگاه اورماره"، اكنون به يك بندر تجارى تبديل شده است.

"كلمت" بندرگاه ديگرى است كه در بين "پسنى" و "اورماره" واقع شده و محفوظ ترين منطقه ماهيگيرى به شمار مى‏رود. اسكندر يونانى از طريق همين بندر به يونان برگشت.

"گهنز"، "مشيكان"، "شمال بندر"، "كَپَربندر"، "كاروات بندر" و "سربند" از بندرهاى كوچك ديگر اين نوار ساحلى مى‏باشند.

"گوادر" دومين بندر بزرگ كشتيرانى پاكستانى است كه مورد توجه خاص دولت پاكستان مى‏باشد.

در "جيوانى" آخرين بندرگاه ساحلى بلوچستان آثار باستانى نيز كشف شده است.

بلوچستان داراى چندين رودخانه فصلى مى‏باشد كه در تمام سال داراى آب نمى‏باشند و فقط در فصل بارش باران پر از آب مى‏گردند. رودخانه‏هاى "ژوب"، "نارى"، "بولان"، "لوهره"، "پشين"، "مولا"، "حب"، "هنگول"، "پورالى"، "دشت"، "كيچ" و "رخشان" از مهمترين رودخانه‏هاى بلوچستان به حساب مى‏آيند.

سيستم آبرسانى و آبيارى شامل بارش باران، "گهورجو" (آبهايى كه از كوهها سرچشمه گرفته و مشهور به "سياه‌آب" هستند در طول مسير خود در چندين ناحيه در ريگزارها فرو رفته و ناپديد مى‏شوند و به طور ناگهانى از ناحيه دور دست ديگرى سر در مى‏آورند. كشاورزان با احداث سدهاى خاكى بر سر راه اين آبها، از آن براى كشاورزى استفاده مى‏كنند)، قنات، پمپ دستى، چاه عميق، كانالهاى آبيارى، چشمه‏هاى طبيعى، خواهد بود.

كشت ديمى ("خشكابه": در اصطلاح محلى به زمينهايى گفته مى‏شود كه توسط آب باران يا برف آبيارى مى‏شود) و "سيلابه" (زمينهايى كه بوسيله آب حاصل از طغيان رودخانه‏ها سيراب مى‏شود) نيز از راههاى ديگر توليد محصولات كشاورزى به شمار مى‏روند.

محصولات عمده كشاورزى بلوچستان شامل: "گندم"، "جو"، "ارزن"، "ذرت"، "تنباكو"، "لپه"، "سيب زمينى"، "پياز"، "زيره"، "زعفران" و "سبزيجات مختلف" مى‏باشد.

بلوچستان بيشتر به داشتن خشكبار و ميوه مشهور است و بهترين "انواع خربزه"، "انگور"، "سيب"، "انار"، "شفتالو"، "زردآلو"، "بادام"، "آلوچه"، "هلو"، "شاه توت"، "طالبى" و "هندوانه" در اين سرزمين به عمل مى‏آيد و به تمام پاكستان ارسال و بخشي از سيبهاي توليدي به خارج صادر مى‏گردد.

"مكران" به علّت پرورش بيش از 250 گونه خرما از شهرت فراواني برخوردار است.

نيروي برق به سر تا سر ايالت بلوچستان رسيده يا رسانده مي‌شود و نقش اساسي دولت پاكستان در ا ينگونه پيشرفتها كاملاً روشن به نظر مي‌آيد.

بلوچستان از خط استوا فاصله داشته و نقاط مختلف آن از نظر ارتفاع از سطح دريا ازهم متفاوت و متغير مى‏باشد و اين امر باعث ايجاد تنوع آب و هوايى گرديده است.

اين سرزمين در معرض ابرهاى باران زاى موسمى نيز قرارنمى‏گيرد و بدين جهت سالانه ميزان بارش باران بسيار كمى را شاهد هستيم و درمناطق هموار آن، معمولاً در ايّام ‏گرما و درمناطق سردسير آن در فصل سرما، باران مى‏بارد.

"شهر زيارت" با داشتن 8050 فوت و منطقه "‏كان مهترزئى" (بخش مسلم باغ) با 7291 فوت ارتفاع از سطح دريا جزء سردترين و "دهادر" و "سبى" از گرمترين مناطق پاكستان در اين ايالت واقع گرديده‏اند.

 

گرماي اين دو شهر از طريق شعر زير زبانزد خاص و عام است:

سبى و دهادر ساختى

 

دوزخ چرا پرداختى

 

آب و هواى بلوچستان در مجموع خشك مى‏باشد.

منابع طبيعى معروف اين ايالت عبارت از: "ذغال سنگ"، "گاز طبيعى"، "نمك اسيدى فسفات"، "درسيكپولايت"، "كروم"، "گوگرد"، "سنگ مرمر"، "پنبه نسوز"، "مس"، "پيريت"، "سرمه"، "سنگ آهن"، "منگنز"، "نيكل"، "روي"، "فلوريت"، "ياقوت"، "گرافيت"، "سنگ آهك" ، "سرب" مي‌باشند.

يك مركز پيشرفته زمين شناسى در كويته، با جديد ترين تجهيزات و آزمايشگاه مجهز؛ وظيفة تحقيقات و پژوهش، در زمينه كشف و استخراج منابع طبيعى اين ايالت را به عهده دارد.

معادن "ساهراگ"، "سور رينج"، "مَچ"، "آب گم"، "جوهان"، "كهوست"، "سنجدى"، "دُكى"، "كَچ"، "ديگارى" وغيره به علّت استخراج سالانه صدها تن ذغال سنگ بسيار مشهور مي‌باشند.

معادن "كروم" در "دالبندين" و "مسلم باغ"، منابع "گوگرد" در "شهرستان چاغى"، مناطق "سني" و "قلات" و همچنين "دشت" (مكران) و "سنگ‏ مرمر" در "جهالاوان" و "خضدار" و "سرمه" و "سرب"، در شهرستان "چاغي" از منابع معدنى مهم ديگر بلوچستان به شمار مى‏روند.

در بازارهاي جهاني مشتريان "كروم" و "سنگ مرمر" بسيار مي‌باشند و از طريق اين مبادلات سود هنگفتي عايد پاكستان مي‌گردد.

"پنبة نسوز" در "بخش مسلم باغ" يافت مي‌شود

نخستين چاه گاز طبيعى در سال 1953 میلادی در منطقه "سوئي" شهرستان "ديره بگتى" حفر گرديد. از اين گاز، در نيروگاههاى توليد برق، كارخانه‏ها و منازل مسكونى به عنوان سوخت استفاده مى‏شود و 45% انرژى برق در كشور از اين طريق توليد مى‏گردد. شبكه خطوط گاز "بگتى" به شهرهاى "كراچى"، "حيدرآباد"، "ملتان"، "لاهور"، "فيصل آباد"، "راولپندى" وغيره گسترش يافته و كارخانه‏هاى توليد سيمان و كود شيميايى، كارخانه‏هاى صنعتى و چاههاى عميق نيز از اين منبع انرژى بهره‏مند مى‏شوند.

در سال 1982 میلادی دولت با مصرف 650 ميليون روپيه خط لوله انتقال "گازِ سوئى" به "كويته" را به اتمام رساند.

شبكه ارتباطات و حمل و نقل اين ايالت شامل "راه آهن"، "جاده شوسه"، راههاى "هوايى" و "دريايى" مى‏باشد. خط راه آهن، كويته‏ را به شهرهاى كراچى، لاهور و پيشاور و مرزهاي افغانستان و ايران متصل نموده، داراى مسيرهاى چندگانه:

1.     چمن تا جت پت با 250 مايل‏طول

2.     مسير كويته - زاهدان با 456 مايل

3.     مسير كهوست تا سبى با 83 مايل طول

4.     مسير بوستان تا ژوب با 184 مايل طول (اين مسير اكنون متروكه و غير قابل استفاده مى‏باشد)

را شامل مى‏گردد.

يك خط قطار نيز از "جيكب آباد" به سمت "اوسته محمد" و ديگري از راه "كشمور سند" به "ديره غازى خان" ايالت پنجاب مى‏رسد.

جاده‏هاى معروف بلوچستان عبارتند از:

1.     كويته - سبى - جت پت 198 مايل

2.     كويته - چمن 77 مايل

3.     كويته - ژوب 206 مايل

4.     كويته احمد والي - نوكندي - ميرجاوه 380 مايل

5.     كويته - قلات 90 مايل

6.     كويته خضدار 200 مايل

7.     كويته لسبيله- اتهل تا كراچى 450 مايل

8.     كويته - لورالايى از مسير مسلم‏باغ 165مايل، از مسير سپرا راغه 130مايل و از مسير زيارت 135مايل

9.     كويته - لورالايى - ديره غازيخان 77 مايل.

10.      بزرگراه(R.C.D) با عبور از "كراچى" به "لسبيله"، "خضدار"، "قلات"، "نوشكى" و "دالبندين"   به مرز ايران منتهى مى‏گردد و طول آن از "كراچى" تا "قلعه سفيد" 840 مايل و تمام مسير اين جاده آسفالته است.

11.      جاده كويته - مكران با رسيدن به "سوراب" دوشاخه مى‏گردد يكى با گذر از "پنجگور" و "تربت" به "بندرگاه پسنى" ختم مى‏شود و ديگرى با گذر از "خضدار"، "نال" و "آواران" به "تربت" مى‏رسد و از "كويته" تا "خضدار" و "سوراب" آسفالته است.

12.      جادة تربت جيوني 67 مايل طول دارد. جادة تربت مند به مرز ايران مي‌رسد. راه نوشكي خاران 90 مايل طول دارد و پس از عبور از منطقة "خاران" در محل "بي سيمه" به جادة كويته پنجگور وصل مي‌گردد.

شبكه وسيعى از اين جاده‌ها در شرايط جوى مناسب شهرها و مناطق مختلف بلوچستان را به هم وصل و مورد استفاده عموم قرار مى‏گيرد.

ارتباط دريايى بين بندرگاههاى بلوچستان و كراچى توسط كشتيهاى بادبانى و لنجها برقرار مى‏گردد.

هواپيماهاى شركت هواپيمايى پاكستان (P.I.A) ، روزانه از "كويته" به شهرهاى "كراچى"، "لاهور"، "اسلام آباد" وغيره پرواز دارند و در سال 1993 میلادی ارتباط مستقيم هوايى "فرودگاه كويته" با "عربستان سعودى" براى جابجايي حجاج نيز برقرار گرديد و نهايتاً با افتتاح پرواز بين "كويته" و "مشهد" در "ايران"؛ اين فرودگاه از اهميت بين المللى ويژه‏اى برخوردار شد. همچنين پروازهاى روزانه هواپيماهاى فوكر از "كويته" به "تربت"، "گوادر"، "پنجگور"، "دالبندين"، "خضدار" و "ژوب" نيز انجام‏ مى‏گيرد.

آثار باستانى كشف شده در اين سرزمين، نشان از پيشينه تاريخى و باستانى آن دارد و حفريات باستانشنانى در اطراف كويته نشان از قدمت 3500 سال قبل از ميلاد اين سرزمين دارد.

ناحيه باستان‏شناسى واقع در شمال غرب كويته بنا به نظر باستان شناسان، قديمى‏ترين ناحيه در  شبه قاره هند به‏شمار مى‏رود و همچنين دهكده مجاور "ناچ" كه بر اثر كاوشهاى باستان‏شناسى كشف گرديد، به مراتب از نظر معمارى، پيشرفته‏تر از "موهنجوداروى سند" شناخته شده است.

كاوشهاى ديگر باستان‏شناسى در "جهالاوان"، "لسبيله" و مناطق ديگر اين ايالت نيز بيانگر تمدن ديرينه و غنى مردمان اين سرزمين مى‏باشد.

ظروف سفالين كشف شده از "خضدار" و "آلات موسيقى" و "زيور آلات" به دست آمده از ساير مناطق خود به خود ثابت مى‏كند كه اين منطقه در گذشته يكى از كانونهاى مهّم تمدن بشرى بوده است.

در بعضى از مناطق سكه‏هاى مربوط به دوره "محمد بن تغلق" نيز يافت شده است.

تقريباً در فاصله 8 كيلومترى شهرستان "سبى" يعني درحوالي قصبة  "لونى" خرابه هاي يك قلعه قديمي معروف كشف شده‌اند.

قلعه مشهور "‏ميرچاكرخان رند" در مجاورت شهر سبى كه توسط شاه بيگ ارغون ساخته شده بود، يكي از آثار باستاني مهم به شمار مي‌رود و توجه هربيننده‏اى را به خود جلب ‏مى‏نمايد.

علاوه‌ بر آن در اين منطقه كتيبه‏هايى به زبان ارمنى مربوط به قرن هفتم ميلادى نيز كشف گرديده است.

ناحيه باستان‏شناسى "مهرگر" در نزديكى "دهادر" در 5 ژوئن 1977 میلادی به دنبال كاوشهاى باستان شناس معروف فرانسوى "‏جين فرانكويس" كشف گرديد. اين منطقه از آن جهت اهميت دارد كه دوره‏هاى مختلف زندگى بشر از سده‏ هفتم قبل از ميلاد تا قرون اخير را در سينه خود محفوظ داشته است.

مناطق جهانگردى و ديدنى بلوچستان عبارتند از:

1.     "شهرستان زيارت" در فاصله 75 مايلى كويته قرار دارد و به "قلب بلوچستان" معروف مى‏باشد.

قائد اعظم محمد على جناح آخرين ‏روزهاى زندگى خويش را در آنجا گذراند. وى شهر "زيارت" را "سوئيس پاكستان" ناميده بود.

ميوة مشهور گيلاس يكي از محصولات كشاورزي معروف منطقة "زيارت" و "كويته" مي‌باشد و وجود جنگلهاى "درختان صنوبر" با قدمت 5000 ساله در اين شهر و نواحى اطراف آن، از اهميت ويژه‌اي برخوردارند.

در توابع زيارت؛ مناطق ديدنى ديگرى همچون:

-       "تنگه سنديمن"

-       "تنگه فرن"

-       "پروسپيكت ‏پوينت" 

-       "مزار بابا خروارى"

نيز نظر مشتاقان زيادى را به خود جلب كرده است.

2.     "درياچه هنه‏ اورك" (ثمرستان) در نزديكي كويته

-       "پارك ملى هزار گنجى"

-       "سون ميانى"

-       "بند خوشدل خان" (پشين)

-       "دامن كوه باطل"

-       "پيرغيب"

-       "هربوئى" (پس از شهر زيارت سرسبزترين منطقة كوهستاني بلوچستان است)

-   آثار باستاني "مهرگر"، از رودخانة كوچك "حب" تا "نوار ساحلى جيوانى" امتداد دارد و جزءِ يكي از زيبا ترين سواحل جهان به شمار مي‌آيد.

"دانشكده افسرى كويته" (استاف كالج) يكى از معروف‏ترين دانشكده‏هاى نظامى پاكستان است كه سالانه تعداد زيادى افسربلندپايه خارجى و داخلى در آن آموزش مى‏بينند.

مركز هواشناسى معروف شهر كويته نيز در زمره يكى از چهارمركز پيشرفته هواشناسى جهان       به حساب مى‏آيد.

"شهرقلات" در زمستانها، به شدت به سردى مى‏گرايد ولى تابستانهاى آن خوشگوار و معتدل است.

قلعه شش طبقه "ميرى" كه در زلزله سال 1935تخريب شد يكى از آثار مهم تاريخى "قلات"    به شمار مى‏آيد.

در سال 1839 ميلادي، هنگامى‏ كه انگليسى‏ها به اين شهر حمله كردند، "مير محراب خان" در دفاع از شهر در همين قلعه به شهادت رسيد.

"خضدار" مركز فرماندارى كل قلات، زادگاه اولين شاعر زن فارسى سراى يعنى "رابعه بنت كعب خضدارى" معاصر رودكى در قرن سوم هجرى مى‏باشد.

"قلعه پنو" در كنار رودخانه كيچ، واقع در "شهر تربت"؛ مركزِ "شهرستان مكران"، ياد آور داستان عاشقانه معروف "سسّى - پنّو" مى‏باشد.

صنايع دستى بلوچى منطقه "تربت" به ويژه "گلدوزيهاي" آنها از شهرت به سزايى برخوردار است و علاوه بر مصارف داخلي، سالانه مقادير معتنابهي از آن به خارج از كشور صادر مى‏شود و سود         قابل توجّهي عايد كشور مي‌سازد.

يك‏كارخانه پيشرفته جهت تميز كردن، حفظ، انبار و بسته بندى محصولات خرما به روش علمي نيز در اين شهر به فعاليت مشغول است.

"قلعه" معروف "اميرعبدالرحمان"؛ امير افغانستان تا كنون در "شهرستان چاغى" پا برجا است.

اولين لشكركشى مسلمانان به "مكران" در زمان خلافت حضرت عمر صورت گرفت.

"محمد بن قاسم" براى نخسين بار در شبه قاره، شهر "پنجگور" بلوچستان را فتح نمود.

طولانى‏ترين تونل راه آهن در مسير كويته - سبى به طول 3210 فوت مى‏باشد.

بزرگترين زلزله بلوچستان در 31 مى 1935میلادی به وقوع پيوست كه بر اثرآن 60 هزار نفر كشته‌ شدند.

محمدعلى جناح براى اولين بار در 26 ژوئن 1943 میلادی و براى دومين بار در 14 سپتامبر   1945‌ میلادی به بلوچستان سفرنموده و در 15 اكتبر 1945 میلادی از دبيرستان شهر "مستونگ" بازديد    به عمل آورد.

قائد اعظم محمد علي جناح اولين بار كلاه ويژة خود كه اكنون به "كلاه جناح" معروف شده است را در شهر كويته به سر كرد.

قائد اعظم پس از استقلال پاكستان، در 11 فوريه 1948 میلادی براى شركت در اجلاس شاهى كه همه ساله در "شهر سبى" برگزار مى‏شد، به بلوچستان ‏سفر نمود.

قائد اعظم در بازديد از "دبيرستان اسلاميه كويته" در سال 1945 میلادی به اين مدرسه لقب "عليگر كوچك" داد. (ماهنامه زينه، كويته، اوت 1987 میلادی، ص19)

اولين انتخابات مجلس ايالتى بلوچستان در 17 دسامبر 1970 میلادی انجام شد و درآن 21 نفر نماينده انتخاب گرديدند كه در بين اين عده فقط 1 نماينده زن حضور داشت.

اولين رئيس مجلس ايالت بلوچستان "محمدخان باروزئى" بود.

"محمد خان جونيجو" نخست وزير وقت پاكستان در 28 آوريل سال 1987 میلادی ساختمان جديد مجلس ايالتى را افتتاح نمود.

"دانشگاه بلوچستان" در 10 اكتبر 1970 میلادی با حكم استاندار ايالت تأسيس و "قاضى دراب پتيل" به عنوان رئيس آن انتخاب شد.

"دادگاه عالى بلوچستان" در 6 دسامبر 1976 میلادی با 3 قاضى آغاز به كار نمود.

بزرگترين مركز توليد نيروى خورشيدى آسيا در "شهر خاران" بلوچستان قرار دارد.

"فوتبال"، "هاكى"، "كريكت"، "واليبال"، "مشت زنى"، "بدن سازى"، "اسكواش"، "شطرنج" از ورزشهاى رايج ايالت مى‏باشند.

بلوچستان سرزمينى پايبند به رسوم و آداب قبايلى است، اين نظام از قرنها پيش بر اين سرزمين حاكميت ‏نموده و نظام قبيله‏اى بلوچ‏ها، براهويها و پشتونها تفاوت بسيار اندكى با هم دارند و تمام ارتباطات و امور اجتماع، اقتصاد و سياست بر حول محور قبيله مى‏چرخد.

در بعضى مناطق مانند مناطق پشتون نشين و مكران، قبيله و در برخى نقاط مانند "مرى"، "بگتى"، "مينگل" و "بزنجو"، سران قبايل اهميت بسيار دارند.

در برخى نقاط مانند "خاران" و "لسبيله" يك سردار؛ حاكم بلامنازع منطقه و در بعضى از مناطق مانند "مرى" و "بگتى"؛ نظام سردارى و خانى داراى سلسله مراتب ويژه ‏مى‏باشد.

در مناطق شرقى بلوچستان تسلط و نفوذ نظام قبيله‏اى كمرنگ و ضعيف و درشمال شرق و مركز بلوچستان اين نظام از قدرت و نفوذ فراوان بر خوردار است.

نظام قبيله‏اى داراى يك جِرگه (مجلس) مى‏باشد كه مناقشات گوناگون را حل و فصل مى‏نمايد و پايبند به يك ضابطه اخلاقى ويژه مى‏باشد كه به منزله ايمان هر فرد قبيله محسوب مى‏گردد.

"مرى"، "بگتى"، "جمالى" و "كهوسه" قبايل بزرگ و معروف بلوچ شمرده مى‏شوند.

قبايل عمده "براهوى" شامل: "مينگل"، "زهرى"، "محمد حسنى"، "بزنجو"، "رئيسانى" و "كرد" مى‏باشند.

"كاكر"، "مندوخيل"، "ترين"، "اچكزيى" و "ناصر" وغيره از قبيله‏هاى معروف و مهم پشتون در بلوچستان به شمار مى‏روند.

 



*  "بلوچستان آزادي كي بعد"، تأليف آقايان "دكتر انعام الحق كوثر" و "پروفسور انور رومان" صفحات 32 الي 43

 

Cultural Center Consulate General of The Islamic Republic of Iran

 4-  Main Gulbarg Road - Lahore - Pakistan

Tel: +92-42-99263358-60 Fax: +92-42-35711486 E-mail: Lahore.icro.ir@Gmail.com Web: http://Lahore.icro.ir

 

 

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
فارسی داخلہ 2018

اسلامک سکولز

معرفی سعدی آموزش

یازدھمین جشنوارہ رسانہ ھای دیجیتال

جایزه جهانی اربعین

اسلام کمیکز

فراخوان اعظای نشان سعدی و اقبال

ھمائش حلال

مذہبی تعلم مصطفیٰ یونیورسٹی

داخلہ دانشگاہ یزد

دانشگاہ تہران

دانشگاہ الزھرا (س)

کتابخانہ دیجیتال سازمان

نامہ رہبر معظم بہ نوجوانان غربی

اوقات شرعی

سایت رایزنی فرہنگی

Ashnayi ba lahore

darbarha

majala 23,1391

libraries

kfpics

live ziaraat

Imam Khumeini

dafter Khamnaee

akhbaraat

farsi link

تبریز 2018
vote
نظرسنجي غير فعال مي باشد
UsersStats
Visitorsofpage: 420
Visitorsofday : 90
Visitorsofpage : 1598701
Onlinevisitors : 3
PageLoad : 1.5157

مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت