سه شنبه ٢٦ تير ١٣٩٧ صفحه اصلی|آرشیو اخبار|مقالات پژوھشی|فارسي|اردو
 
صفحه اصلی|مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title
iran
برج آزادی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
NewsletterSignup
نام :   
ایمیل :   

خانه فرهنگ سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران لاهور

 

1396

شهر لاهور در یک نگاه

مساحت

1772کیلومتر مربع

جمعیت در سال 1998

6318745  نفر

مرد

3328502 (52.68 %)

                                 زن                                

2990243 ( 47.32 %)

نسبت جنسی ( مردها نسبت به 100 زن)

111.3

تراکم جمعیت

3565.9  در هر کیلومتر مربع

جمعیت شهری

5209088 (82.44 %)

جمعیت روستایی

1109657 (17.56 %)

بعد متوسط خانوار

7.2

میانگین نرخ سواد

64.7 %

نرخ سواد مردها

69.05 %

نرخ سواد زن ها

59.68 %

جمعیت در سال 1981

3544942  نفر

میانگین رشد سالانه جمعیت ( 1981م الی 1998م)

3.46 %

تعداد کل واحد های مسکونی

881708

تعداد خانه های آجری

813772 (92.29 %)

واحد های مسکونی دارای انشعاب برق

845334 (95.87 %)

واحد های مسکونی دارای انشعاب لوله آّب شهری

662725 (75.16 %)

واحد های مسکونی دارای انشعاب گاز برای پخت و پز

556772 (63.15 %)

مدیریت اداره شهری

                          شوراهای متحد                         

150

                              محله ها                 

261

                      کمیته های شهرداری          

06

کمیته های شهری

01

 

شهر لاهور

" لاهور " شهری است برکرانه رودخانه " راوی " که چندین مذهب و ده ها فرهنگ و تمدن را در آغوش خود پرورش داده است و امروز هم رو به رشد و تعالی است.

بنیانگذار این شهر بزرگ ، " لو " پسر " راجه چندر جی " می باشد. قبر او اکنون در قلعه  " لاهور " وجود دارد. دوره زرین تاریخچه " لاهور " با ورود اسلام به شبه قاره آغاز می شود.

در زمان " سلطان محمود غزنوی " (421 هـ ق) ، بسیاری از اعاظم مشایخ و صوفیه و علماء و هنرمندان و شعرا و نویسندگان ، در این شهر رحل اقامت افکندند.

لاهور از بزرگترین و زیباترین شهرهای پاکستان امروز به شمار می رود و تعیین تاریخ دقیق تاسیس این شهر بسیار مشکل است اما از رخدادها وگزارش های تاریخ نویسان می توان به نتایج و شواهدی دست یافت. سیاح و جهانگرد معروف چین، "مالا سانگ" در سفری که در سال 630 میلادی به پنجاب رفته بود از دهکده ای به نام "بهاتی"  که در شرق این شهر وجود دارد یاد می کند، هم اکنون این محله که باهمان نام قدیمی خود موسوم است در بخش قدیم لاهور قرار دارد.

کهن ترین اثری که در آن از وجود شهرلاهور نام برده می شود به قرن 2 میلادی بر می گردد. که " تاد" محقق مشهور و نویسنده کتاب تاریخ راجستان می نویسد " راجه کنگ سین" از لاهور به سمت میوار فرار کرد.

شهر لاهور به واسطه وجود بناهای پرشکوه تاریخی به جای مانده از امپراطوری مغول و بنای ساختمانهای جدید با معماری نوین و متفاوت با گذشته، کماکان هنوز مرکز فرهنگی و تاریخی کشور پاکستان محسوب می شود. شهر لاهور در طول قرون متمادی شاهان و فرمانروایان متعددی را به خود دید و در جنگ ها و کشمکش های زیادی نقش داشته است. بعد از تسلط امپراطوری بریتانیا بر شبه قاره ، بناهای ساخته شده توسط آنها همچنان استوار به جای مانده و مورد استفاده قرار می گیرند. از جمله این ساختمان ها می توان به دادگاه عالی پنجاب، ساختمان های دانشکده دولتی لاهور، دانشگاه پنجاب، موزه لاهور، دانشکده هنر، تالار مونتگمری، بازار تورنتو ؛ تالار مجلس ایالتی پنجاب؛ ایستگاه راه آهن لاهور و بسیاری دیگر از مراکز دولتی لاهور؛ اشاره نمود.

شهر لاهور در بخش شرقی پاکستان و در حدود 25 کیلومتری مرز هند و در استان پنجاب قرار دارد.

شهر لاهور، بین ده میلیون تا  12 میلیون نفر جمعیت دارد و وسعت این شهر، 500 کیلومتر مربع است.

آب و هوا در این شهر در زمستان معتدل و در تابستان ها بسیار گرم است و پوشش گیاهی شهر لاهور به علت باران های موسمی و هوای گرم، زیاد است و همیشه سبز می باشد.

بر اساس افسانه ای قدیمی، شهر لاهور، حدود 4000 سال پیش ، توسط فرزندان "راما" تاسیس شده است، اما از دیدگاه تاریخی، لاهور دارای پیشینه ای دوهزار ساله می باشد.

"ابوریحان بیرونی" در کتاب خود به نام "ماللهند" که در زمان حمله محمود غزنوی به هندوستان نوشته شده، به لاهور اشاره کرده است.

شهر لاهور فعلی از نظر تقسیم بندی، به دو بخش قدیم و جدید تقسیم شده است. بخش قدیمی شهر لاهور، نشانه هایی یک دست از معماری قدیم را با خود دارد و بخش جدید شهر لاهور، از بناهایی استوارتری برخوردار است که آن را از بخش قدیم شهر، جدا می سازد.

از گذشته های دور، شهر لاهور، مرکز ایالت پنجاب بود تا جایی که پیش از استقلال پاکستان و یک پارچه بودن پنجاب، لاهور نسبت به دهلی، شناخته شده تر بوده و به عنوان مرکز فرهنگی، سیاسی و تاریخی ، مورد توجه قرار داشته است.

دیوارهای قدیمی اطراف شهر، از تماشایی ترین بخش های لاهور است و در آن، مسجد هایی با گنبدهای طلایی درمیان بخش مسکونی، قرار گرفته است.

بزرگترین عبادت گاه مسلمانان در پاکستان، مسجد سلطنتی، معروف به  "مسجد پادشاهی" است و مساحتی نزدیک به 60000 متر مربع دارد.

در لاهور مجموعه وسیعی از کاخ های مغولان وجود دارد. دروازه "اکبری" متعلق به "اکبر شاه" درست روبروی دروازه طاق دار مسجد پادشاهی قرار دارد.

از قرن چهارم هجری، زبان فارسی در بین مردم شبه قاره رواج پیدا کرد. گسترش زبان و ادبیات فارسی تا نیمه قرن نوزدهم میلادی، ادامه داشت، ولی با تسلط انگلیسی ها، زبان فارسی غیر رسمی شد.

در لاهور، مکانی معروف به " قلعه لاهور " است که سال ها، مرکز امور دیوانی بوده است. این ساختمان در زمان "اکبر شاه" یکی از پادشاهان سلسله مغول در شبه قاره بنا شد. این مکان از سه قسمت تشکیل شده است:

1-   تالار آئینه ،

2-   دیوان خاص و

3-   دیوان عام.

در بخش "دیوان عام"، مکانی به موزه اختصاص یافته است و دارای اتاق های گوناگونی می باشد. در یکی از اتاق های کوچک، نسخه های خطی فارسی و کتاب های قدیمی فارسی بسیار قیمتی از دیوان شاعران و نامه های شاهان و نویسندگان به نمایش گذاشته شده است. از جمله این گونه آثار:،

گلستان و بوستان سعدی، خمسه جامی، دیوان حافظ ، اخلاق محسنی، آیین اکبری و نمونه هایی از خط های فارسی خطاطان شبه قاره و فرمان ها و عقدنامه های مغولی است.

در روزگاران جدید، لاهور، همچنان، مرکز فعالیتهای آموزشی و دانشگاهی است و بزرگترین و با سابقه ترین دانشگاه ها، در شاخه های پزشکی ، مهندسی و علوم انسانی و علوم پایه در این شهر قرار دارد. دانشگاه مهندسی با سابقه ترین دانشگاه پاکستان است که پیش از 1947 تاسیس شده است.

لاهور به دلیل نزدیکی با مرز هند، از اهمیت نظامی ویژه برخوردار است، به طوری که در جنگ های سال 1965 و 1971 با هندوستان، شهر لاهور در تیررس دشمن قرار داشت.

 

دروازه ها و حصاری شهر " لاهور " قدیم را در برگرفته و اهالی در پناه حصار زندگی می کردند.

اسامی دروازه ها به شرح زیر است :

1-  دروازه قادری

2-  دروازه یکی

3-  دروازه دهلی ، که برای رفت و آمد به دهلی استفاده می شد.

4-  دروازه اکبری

5-  دروازه موچی ، درب کفشدوزان

6-  دروازه شاه عالمی

7-  دروازه بهاتی، مقبره " سیدعلی هجویری(رح) "، معروف به " داتا گنج بخش " ، بیرون این دروازه است.

8-  دروازه مولتانی ، برای آیندگان و روندگان به " مولتان " بود.

9-  دروازه موری

10-  دروازه  گکهری

11- دروازه کشمیری

12-  دروازه لاهوری

دروازه های " قادری " ، " گکهری " و " مولتانی " ، در زمان حکومت انگلیسی ها از بین رفت و دروازه هایی چون " تیکسالی " ، " مستی " و " شیران والا " معروف شد. می گویند که این دروازه ها همان دروازه های " قادری " ، " گکهری" و " مولتانی " قدیم می باشد.

در محوطه این حصار صدها کوچه بود که هر یکی از آنها با وصف ویژه خود شهرتی به سزا کسب کرده بود. اسامی این کوچه ها به نام " نوابان " بود و یا به نام " هنر و حرفه" کسانی که در آنجا زندگی می کردند.

 اسامی بعضی از آنها به نام نویسندگان بزرگ و بیمانند آن دوره گذاشته شده بود.

از نظر باستانشناسی ، آنجا مسجد ، معبد ، مقبره ، باغ و مدرسه فراوان وجود دارد. در اینجا ابتدا فقط ذکری از ابنیه معروف آن به عمل می آید و در ادامه برای شناساندن بیشتر " لاهور " مطالب دیگریارائه می گردد  :

مساجد  :

1-     مسجد وزیر خان                 

2-     مسجد طلائی           

3-  مسجد چینیان والی

4-    مسجد زرین              

5-    مسجد پادشاهی                   

6-  مسجد صالح کنبوه

مقابر مشایخ و بزرگان :

1-  مقبره مخدوم سید علی هجویری(رح) ، مؤلف کشف المحجوب

2-  مقبره مادهو لال حسین شاه (رح)

3-  مقبره میران محمد شاه موج دریا (رح)

4-  مقبره حضرت شاه چراغ گیلانی (رح)

5-  مقبره شاه ابو اسحاق قادری(رح)      

6-  مقبره موسی سهروردی(رح)

7-  مقبره موسی آهنگر سهروردی(رح)

8-  مقبره شاه محمد غوث قادری گیلانی(رح)

9- مقبره شاه ابوالمعالی قادری(رح)

10-  مقبره شاه بلاول قادری(رح)

11-  مقبره شیخ میان میر قادری(رح)

12-  مقبره ملا شاه قادری (رح)

13-  مقبره بی بی پاکدامنان

14 - مقبره حضرت الیشان(رح)

15- مقبره شیخ جهولن شاه گوری شاه(رح)

16- مقبره شیخ محمد اسمعیل میان ودا(رح)

17- مقبره سید جان محمد حضوری(رح)

18- مقبره شیخ محمد لاهوری(رح)

19- مقبره علامه محمد اقبال لاهوری(رح)

مقابر پادشاهان  :

1-  مقبره جهانگیر ، پادشاه غازی

2-  مقبره آصف جاه ، وزیر شاهجهان پادشاه

3-  مقبره نور جهان بیگم ، ملکه جهانگیر پادشاه

" خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران " در شهر " لاهور  " مرکزی برای معرفی ایران ، تدریس زبان فارسی و تلاش در جهت رشد و شکوفایی ادبیات فارسی و شعر در ایالت پنجاب می باشد.

ابنیه مهم تاریخی لاهور:

پاکستان امروزی کشوری است که دارای سابقه فرهنگی چند هزار ساله است و توانسته است اشکال هنری کاملاً گوناگون و بدیعی را به نحوی هماهنگ با یکدیگر در آمیزد ، هنر یونانی ، بودائی ، هنر نقاشی و منظره سازی مغول و معماری اسلامی.

انبیه اسلامی و مهم لاهور را می توان با توجه به دوران های مختلف تاریخی این شهر تقسیم بندی کرد. دوران حکومت پتان ها  و هندوها اهمیت چندانی ندارند ولی دوران حکومت مغول ها از نظر تاریخی از اهمیت زیادی برخوردار است. مهم ترین بناهای تاریخی در این دوران بنا شده است. به غیر از مواردی چون "تکسیلا" در نزدیکی راولپندی؛ تقریبا مهم ترین بناهای تاریخی به شرح زیر در شهر لاهور قرار گرفته اند:

 مسجد پادشاهی1084 هـ- ق،  مسجد وزیر خان 1044 هـ- ق ،  مسجد طلائی 1163 هـ- ق ،  مسجد مریم زمانی1024 هـ- ق،  مسجد دایه انگاه 1045هـ- ق،  قلعه پادشاهی567هـ- ق،  باغ شالیمار1667 میلادی، باغ دل آمیز،  مقبره جهانگیر1037 هـ- ق،  مقبره آصف خان1641 میلادی،  مقبره نورجهان 1638 میلادی، مقبره انار کلی1600 میلادی،  چوبرجی -  سماد (زیارتگاه سیک ها ) ،  مسجد کریم بخش  - باغ جناح  -  مزار اقبال لاهوری -  منار پاکستان  -  گلشن اقبال  -  موزه اقبال   -  مسجد داتا گنج بخش

 

مراکز فرهنگی و هنری: 

مجتمع الحمرا، شورای هنری پنجاب، شورای هنری لاهور، حوزه شاکرعلی، تئاتر فضای باز، R.N.B  (مرکز هنری ) خانه چای پاکستان - هیئت علمی زبان اردو- اقبال آکادمی - مرکز ملی پاکستان -  دانشکده هنرهای زیبا  (دانشگاه پنجاب)، کالج ملی هنرهای زیبا  -  بنیاد اقبال  -  شریعتی  -  ایوان اقبال

مراکز فرهنگی خارجی: 

خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران -  مرکز فرهنگی امریکا -  مرکز فرهنگی فرانسه  -  مرکز فرهنگی انگلیس - انستیتو گوته (مرکز فرهنگی آلمان)

دانشگاه ها:

دانشگاه پنجاب - دانشگاه جی سی -  دانشگاه بانوان لاهور -  دانشگاه آزاد علامه اقبال -  دانشگاه فنی و مهندسی، دانشگاه جنوب آسیا ، علاوه بر دانشگاه های فوق؛ حدود 60 دانشکده دولتی و تقریبا 150 دانشکده خصوصی  تنها؛ در لاهور موجود است.

کتابخانه ها:

کتابخانه قائداعظم، کتابخانه عمومی پنجاب، کتابخانه مرکزی دانشگاه پنجاب، کتابخانه دانشکده دولتی،  کتابخانه اسلامیه کالج، کتابخانه ملی هنر، کتابخانه دیال سینگ کالج، کتابخانه ایوان اقبال، کتابخانه مجتمع قدیمی دانشگاه پنجاب، کتابخانه خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران لاهور

مراکز مذهبی حوزوی:  

حوزه های علمیه شیعیان: جامعه المنتظر، جامعه عروة الوثقی، جامعه المصطفی، جامعه زینبیه، جامعه امامیه، جامعه جعفریه، مدرسه الواعظین، جامعه خدیجه الکبری

حوزه های علمیه اهل تسنن: 

جامعه نعیمیه، جامعه غوثیه، جامعه اشرفیه، جامعه رضویه، جامعه دربار، جامعه حزب الاحناف،  جامعه قادسیه، منهاج القرآن

دیدنی های شهر لاهور

1- قلعه پادشاهی

"قلعه پادشاهی"  یا  "قلعه شاهی"، از بزرگ ترین و مشهور ترین بناهای تاریخی لاهور محسوب می شود. روایت است که برای اولین بار "بنای این قلعه به دست "لو" پسر "راما چندرا" رهبر هندوها پایه گذاری و از خاک و گل درست شد،  به همین دلیل به "قلعه خاکی" معروف گردید.اکنون از این بنا که در قسمت شمال غربی لاهور قرار گرفته بود؛ اثری باقی نمانده است.

قلعه یاد شده چندین بار توسط حکمرانان مختلف در طول قرون گوناگون تخریب و بازسازی شد تا سرانجام "اکبر شاه" مقتدر ترین پادشاه مغول، دستور داد تا بنای جدید و محکمی را از سنگ و آجر ساختند و دروازه های ورودی قلعه را، از قطعات بزرگ سنگ بنا نهاد  و سپس توسط جانشینان وی بناها و ساختمان های جدید در داخل و اطراف قلعه برپا گردید و به وسعت این مجموعه افزوده شد.

اندازه ابعداد قلعه شاهی از شمال به جنوب 400 متر(1250 فوت) و از شرق به غرب حدود 330 متر(1100 فوت) می باشد.

قلعه بزرگ لاهور که کار  4 تن از امپراطوران با حشمت و جاه مغول یعنی "اکبر" و "جهانگیر" و "شاه جهان" و "اورنگ زیب" است یکی از بزرگ ترین و زیباترین آثار معماری جهان می باشد. بسیاری از اثرات و نفوذ سبک و روش معماری و نقاشی و آئینه کاری ایرانی در آن به چشم می خورد.

این قلعه در زاویه شمال غربی شهر لاهور قدیم واقع است. سال و قرن تأسیس آن معلوم نیست. اما نام آن در تاریخچه حمله "محمد سام" به لاهور در تاریخ 576 هجری- (1267 میلادی) آورده شده است و پس از تخریب آن، به وسیله "غیاث الدین بلبن" بازسازی شده؛ لیکن دوباره توسط "امیر تیمور" در سال 801 هجری- (1398 میلادی ) خراب شده و پس از مدتی در اوائل سال 825 هجری- (1421 میلادی)  توسط "سلطان مبارک شاه" بازسازی گردید و از آن به بعد چندین بار مرمت شده است.

بناهای داخلی این مجموعه عبارتند از :ArgBegi  جائی که در آن امرا و نجبا استقبال می شدند و یا فرامین را دریافت می کردند. قسمت بعدی Hathi Pool  که دروازه دوم این مجتمع می باشد.

دیگری "ایوان عام" که در مرکز آن تخت "شاه جهان"  قرار داشته و روزانه در این نقطه حضور می یافته است. قسمت دیگر خوابگاه شاه جهان است که محل استراحت بوده ، سایر مکان ها عبارتند از  : "موتی مسجد" ، "برج سامان" ، "شیش محل" یا قصر آینه  (زیبا ترین بخش قلعه ) ، انبار اسلحه و تجهیزات نظامی

3-    مسجد پادشاهی

بنای "مسجد پادشاهی" (شاهی)  یا "مسجد جامعاز زیباترین؛ پرشکوه ترین و مستحکم ترین بناهای موجود در لاهور می باشد که معرف و بیانگر اوج هنر معماری دوران مغول به حساب می آید.  این بنا، به دستور "اورنگ زیب" عالمگیر؛ فرمانروا و امپراطور مغول به سال1084 هجری (74-1673) میلادی و تحت نظارت برادر رضاعی او(فدایی خان) تاسیس شد.

 مسجد شاهی دارای صحن وسیع و بزرگی است که حدود صد هزار نفر گنجایش دارد که جزو چهار مسجد بزرگ دنیا محسوب می شود. در بیرون و داخل مسجد،  منبت کاری ها و گچ بری های بسیار زیبا و ظریفی وجود دارد که حاکی از شخصیت هنری و سلیقه "اورنگ زیب" است.

دیوارهای مسجد و دیوارهای اطراف آن؛ از سنگ مرمر قرمز ساخته شده که از معادن سنگ چی پور واقع در استان راجستان هند آورده شده بود. صحن مربع شکل مسجد و دالان های آن، شبیه به مسجد کوفه می باشد و نمای بیرونی و محراب های آن، همانند مسجد اموی در سوریه است. با حفاری دو حلقه چاه " آب مسجد" تامین می شد که تا امروز آثار این چاه ها هنوز باقی است.

این بنا نیز دارای روح و معماری ایرانی است ولی در زمان حکومت سیک ها خرابی بسیار دیده است. مناره های بلند به ارتفاع  143 فوت و 6 اینچ (43 متر) و گنبد های سفید و زیبایش از چندین کیلومتری خود نمائی می کنند.

سر در عالی و با ابهتی دارد. هر مسافری؛ پس از طی22 پله؛ وارد حیاط وسیع مسجد شود؛ احساس صفا و هیجانی در خود احساس می کند. حوض بزرگ وسط صحن نیز جالب و دل انگیز است.

 در انتهای این صحن که تقریبا 176×177 متر طول و عرض و قریب 31 هزار متر مربع مساحت دارد و مقابل درب ورودی مسجد شبستان واقع است که بر روی آن سه گنبد از مرمر سفید ساخته شده و بر فراز هر یک؛ نیزه زرین زیبائی در زیر آفتاب گرم لاهور درخشندگی دارد و به ناظرین چشمک می زند. سنگ های سرخ رنگ آن از هند تا به این محل؛ حمل شده است. در حال حاضر نماز جمعه نیز در این مکان برگزار می شود.

 در دوران تسلط و حکومت سیک ها در سال های 1764 تا 1849 مسجد شاهی بدترین دوران و شرایط خود را سپری می کرد. به طوری که مقدار زیادی از مرمرهای سرخ مسجد به "امرتسر" جهت ساخت معبد سیک ها انتقال یافت و مسجد ، محل استقرار ارتش و اسطبل اسبان و اسلحه خانه سیک ها شده بود و بسیاری از لوازم با ارزش مسجد به غارت رفت.

در طول تسلط و حکومت انگلیسی ها نیز از سال (1849) به مدت هفت سال مسجد شاهی همچنان وضعی اسف بار داشت و همانند سیک ها؛ انگلیسی ها نیز از مسجد به عنوان مقر ارتش و مرکز فرمانروایی خود استفاده می کردند. اما در سال (1856) میلادی به همت جمعیت مسلمان لاهور ، مسجد مجدداً در اختیار مسلمانان قرار گرفت و اجازه داده شد تا مسلمانان در مسجد نماز برپا کنند و این در حالی بود که دیوار شرقی مسجد، کاملا نابود و ساختمان مسجد نیز وضع بسیار خرابی داشت تا اینکه در سال ( 1939) "اسکندر حیات خان" سر وزیر ایالت پنجاب با وضع مالیاتی به میزان یک روپیه برای عموم مردم و بیست روپیه برای ثروتمندان و زمین داران بزرگ ، موفق شد تا مسجد را مرمت کند و به حالت اولیه برگرداند. محل دفن وی هم اکنون در کنار مسجد قرار دارد.

در موزه این مسجد ، مجموعه ای از قرآن های فوق العاده نفیس و دست نویس از زمان های بسیار قدیم جمع آوری شده است.

به طور مثال: قرآنی در این موزه وجود دارد که بر روی پوست نوشته شده و منتسب به حضرت علی(ع) می باشد همچنین چند قرآن مذهب به طلا و خط کوفی متعلق به قرون اولیه اسلام در این موزه موجود است. در کنار موزه قرآن؛ موزه ای دیگر وجود دارد که مجموعه ای از وسایل و لوازم منتسب به پیامبر(ص)؛ حضرت فاطمه(س)؛ حضرت علی(ع)؛ حضرت امام حسن(ع)؛ حضرت امام حسین(ع) و جمعی دیگر از صحابه و شخصیت های مذهبی موجود می باشد: از جمله اینها: جای پای پیامبر بر روی یک تکه سنگ ، موی پیامبر ، عمامه حضرت علی(ع) ، پرچمی که می گویند متعلق به جنگ حنین است ، آیاتی از قرآن به خط حضرت علی(ع) بر روی یک پارچه سفید نوشته شده ،عصا و عبای پیامبر(ص) و چادر حضرت فاطمه(ع) و دیگر لوازمی که منتسب به امام حسن(ع) و امام حسین(ع) می باشد.

3- مقبره نورجهان

"نورجهان" همسر جهانگیر؛ چهارمین پادشاه مغول بود. نام اصلی وی "مهرالنسا بیگم" و ملقب به "نورجهان" بود. وی ابتدا همسر شیرافکن فرمانروای بنگال بود. پس از مرگ شیرافکن به دهلی؛ نقل مکان کرد و در آنجا جهانگیر شاه با دیدن او  شیفته وی شد و در سال 1611 میلادی به عقد و همسری پادشاه در آمد.

نورجهان در دربار امپراطوری، منزلت خاصی داشت و اولین ملکه مغول بود و نامش روی سکه ضرب شد و شاه اعتماد بسیار زیادی به وی داشت، به طوری که از مشاوران سیاسی شاه نیز محسوب می شد. نورجهان در سال 1645 میلادی هیجده سال پس از وفات جهانگیر شاه، در گذشت و در مجاورت مقبره "جهانگیر شاه" و در 3 کیلومتری قلعه شاهی به خاک سپرده شد. مقبره وی با سنگ و آجر ساخته شده و با "خمیری آهنی لعابی را در دیوارهای داخلی مقبره کشیده و گچ بری های ساده و زیبایی نیز بر آن افزوده شده است. هنرمندان با استفاده از آبرنگ؛ تصاویر زیبایی را بر دیوارهای مقبره نورجهان ترسیم کرده بودند ولی در اثر گذشت زمان و حوادث طبیعی، تا حدودی این آثار از بین رفته است. هنوز تصاویری از گل های رنگارنگ و فرشته های آسمانی بر در و دیوار آن به چشم می خورد. سنگ مقبره نورجهان از مرمر سفید است که یک بیت شعر زیبا به فارسی که می گویند سروده خود وی می باشد بر روی قبر وی حک شده است.

 

بر مزار ما غریبان نه چراغی نه گلی                نه پر پروانه سوزد نه صدای بلبلی

4- مقبره جهانگیر شاه

"جهانگیر شاه چهارمین پادشاه و امپراطور مغول در سال 1627 میلادی در گذشت و در 3 کیلومتری قلعه پادشاهی در کنار "رود راوی" و بعد از پل راوی مدفون شد.

مقبره وی توسط همسر محبوبش، "نورجهان" طراحی و به دست "شاه جهان" فرزند او که به هنر و فنون معماری بسیار علاقمند بود، در سال 1637 میلادی ساخته شد. مقبره جهانگیر دارای چهار منار می باشد.

در ساخت نمای خارجی مقبره، از سنگ مرمر قرمز استفاده شده و داخل مقبره نیز تزیین و با سلیقه خاصی آرایش یافته است. خیابان های مشرف به مقبره که با هزینه گزافی طراحی و ساخته شده است، حکایت از اوج هنر معماران و هنرمندان آن دوره دارد.

 

 

5- مقبره آصف خان

"آصف خان" برادر زن "جهانگیر شاه" و پدر زن "شاه جهان" بود. مقبره وی به دستور "شاه جهان" در کنار آرامگاه "جهانگیر شاه مقتدرترین امپراطور مغول؛ با شکوه و معماری زیبایی ساخته می شود.

6- مسجد وزیر خان

در قدیمی ترین بخش لاهور، در انتهای بازار کشمیری ها، زیباترین مسجد شبه قاره هند واقع شده است. این مسجد، در سال 1683 میلادی به فرمان "حکیم الدین انصاری" ، وزیر شاه جهان که ملقب به وزیر خان بود، بنا گردید و به همین سبب، "مسجد وزیری" نام گرفت. کاشی کاری ها و نقاشی های این مسجد از بهترین نمونه های هنر معماری اسلامی می باشد.

لازم به ذکر است این مسجد کماکان باقی است و نمازگزاران برای ادای نماز از این مسجد استفاده می کنند.

7- مسجد صنهری(زرین)

این مسجد نیز در بازار کشمیری ها در محله قدیمی لاهور واقع شده است. بنای این مسجد به فرمان "سید نواب خان" ، نائب استاندار لاهور به سال 1753 میلادی ساخته شده است. این مسجد دارای سه گنبد است که یکی بزرگ و دو تای دیگر، کوچک ترند و به شکل بسیار زیبایی طراحی شده است. این مسجد نیز همچنان سالم است و روزانه نمازگزاران زیادی برای انجام فریضه نماز به این مسجد می آیند.

 

 

8- منار پاکستان

پس از پایان یافتن سلطه امپراطوری بریتانیا بر شبه قاره و بعد از انعقاد قرارداد 1940 میلادی و استقلال هند، در سال 1947 میلادی بر اساس ایده ای ، کشور جداگانه ای برای مسلمانان تشکیل و با جدا شدن از هند ، استقلال یافت و پاکستان نام گرفت.

به دین مناسبت به نشانه یادبود این جنبش در پاکستان، مناره و برج زیبایی در زمان "ایوب خان" در سال 1960 میلادی در برابر در ورودی قلعه پادشاهی و در میدان وسیعی احداث شد. لازم به ذکر است که سرود ملی پاکستان به زبان فارسی می باشد و به خط فارسی بر روی این منار حک شده است.

9- موزه لاهور

ساختمان زیبای  این موزه که قدیمی ترین و مستند ترین موزه کشور پاکستان به شمار می رود، توسط یونس ویکتور آلبرت به سال 1864 تاسیس شد که شامل 17 قسمت می باشد و در اصلی ترین خیابان لاهور یعنی مالرود و نزدیک انارکلی واقع می باشد.

"موزه لاهور" که فنی ترین موزه پاکستان است، مجموعه آثار بسیار با ارزشی از اشیاء قدیمی را در خود گرد آورده است. در این موزه؛ لوازم زندگی ساخته شده از سنگ مربوط به نیم میلیون سال قبل به چشم می خورد. همچنین مجسمه های بسیار قدیمی از "بودا" در حالات مختلف؛ از هزاره اول قبل از میلاد وجود دارد که معروف ترین آن مجسمه ای می باشد که بیش از دو هزار سال قدمت دارد. همچنین پیکره های مختلفی از دوره(گندارا) که بسیار قدیمی است، وجود دارد. یکی از با ارزش ترین قسمت های موزه؛ مجموعه سکه هایی می باشد که از دوره های بسیار قدیم، از جمله دوره اسکندر و دیگر ملوک یونانی گرفته تا ساسانیان جمع آوری شده است.

 قسمت دیگر دیدنی موزه لاهور؛ بخش مکتوبات و کتب خطی است که بالغ بر هشتاد در صد آن به فارسی نگارش یافته است. همچنین یک نسخه از قرآن کریم که هزار سال قدمت دارد و به خط کوفی نوشته شده، در این موزه نگهداری می شود. در یکی از  بخش های این موزه؛ آثار و اشیاء دوره امپراطوری مغول در شبه قاره هند وجود دارد که از متنوع ترین و دیدنی ترین بخش های این موزه به شمار می رود.

10- آرامگاه علامه اقبال

محمد اقبال به تاریخ 9 نوامبر سال 1877 میلادی در شهر سیالکوت از شهرهای استان پنجاب چشم به جهان گشود و پس از اتمام دوره دبیرستان در سال 1865 جهت ادامه تحصیلات به لاهور آمد و پس از طی چهار سال با مدرک فوق لیسانس فلسفه از دانشکده دولتی پنجاب فاغ التحصیل شد.

 پس از آن، در سال 1899 جهت ادامه تحصیلات عالی به خارج از کشور عزیمت کرد و به دنبال اخذ درجه دکترا به وطن بازگشت. علامه اقبال درکشورهای آلمان و انگلستان موفق شد تا در دو رشته فلسفه و حقوق درجه دکترا را کسب نماید.

وی بعد از بازگشت به لاهور؛ در دادگاه عالی ، شغل وکالت را برگزید و به طور پراکنده در دانشگاه پنجاب به تدریس مشغول شد. علامه اقبال؛ از سال 1926 میلادی سرودن شعر و نوشتن کتاب را آغازنمود که بعدها از شعرای مشهور قرن شد. وی عضو بلند پایه حزب مسلم لیگ نیز بود.

اقبال زیباترین غزلیات و سروده های خود را به زبان فارسی سروده است که از بهترین آثار وی محسوب می شود. اقبال در تاریخ 21 آپریل 1938 میلادی چشم از جهان فروبست و مدفن وی در محوطه بین قلعه و مسجد شاهی در سمت چپ درب ورودی مسجد شاهی قرار دارد.

تکمیل این بنا به صورت  کنونی آن حدود 13 سال طول کشیده است. طراحی این بنا با "نواب زیان یاد جنگ بهادر" بوده ، دیوارهای داخلی مزار با اشعار فارسی اقبال مزین می باشد. هزینه ای که برای این بنا صرف شده در حدود 100 هزار روپیه بوده است. در سال های گذشته و با پیشنهاد مراکز سیاسی ، فرهنگی ایران و همت آستان قدس رضوی 4 تخته قالیچه بسیار نفیس تهیه شده و طی مراسمی اهدا گردید که هم اکنون زینت بخش مزار می باشد.

به جهت داشتن مقام و منزلت فرهنگی ، سیاسی و مذهبی علامه اقبال، همه ساله به مناسبت های مختلف به خصوص سالروز تولد و وفات وی مراسم احترام و رژه نظامی بر سر مزارش انجام می گیرد.

 

 

 

11- داتا گنج بخش

صوفی، سید علی هجویری، ملقب به داتا علی گنج بخش ، از شخصیت های بسیار مشهور مذهبی این مرز و بوم به شمار می رود. وی در سال 400 هجری قمری در روستای هجویر در نزدیک غزنین در افغانستان امروزی چشم به جهان گشود.

او از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) می باشد و از کودکی در محضر استادان بزرگی به کسب علم و معرفت پرداخت. وی در زمان سلطنت شاه محمود عزنوی به لاهور آمد و به فعالیت های مذهبی و تبلیغ و گسترش اسلام پرداخت.

 کتاب "کشف المحجوب" که یکی از کتب معروف وی در زمینه تصوف می باشد، از پر ارزش ترین کتب ادبیات قدیم فارسی در شبه قاره هند محسوب می گردد. آرامگاه وی در شهر لاهور، به دست "ظهیر الدین" ، پادشاه غزنوی بنا شد و از مراکز مهم  زیارتی در پاکستان می باشد. روزانه هزاران زائر از گوشه و کنار پاکستان بر سر مزار وی می آیند و به زیارت می پردازند.

شبهای جمعه؛ نوحه خوانان؛ آوازهای مذهبی سر می دهند و صوفیان و دراویش معروف به "ملنگ"  رقص های مذهبی انجام می دهند.

12- موزه فقیر خانه

این موزه، در نزدیکی "بهاتی دروازه" در بخش قدیمی شهر لاهور واقع شده است. موزه فقیرخانه  که         مجموعه ای از نقاشی های قدیمی از هنرمندان بزرگ ، حکاکی روی سنگ ، سکه و نسخه های خطی بسیار قدیمی و نفیس را در خود گرد آورده ، به طور خصوصی در یک محل بسیار قدیمی اداره می شود. در حال حاضر، این موزه تعطیل شده است و وسایل قدیمی آن، به محل موزه لاهور انتقال یافته است.

 

13 باغ جناح

این باغ، بزرگترین "پارک"  لاهور می باشد که به دلیل بزرگی، این پارک، به "باغ" مشهور شده و نام جناح را به خود اختصاص داده است.

 این پارک در وسط شهر قرار گرفته و از چهار طرف به چهار خیابان اصلی متصل و دارای 6 درب ورودی می باشد.

یک سالن تاتر و یک زمین بزرگ بازی برای تنیس در این پارک وجود دارد. همچنین بزرگترین و معروف ترین کتابخانه لاهور به نام "کتابخانه قائد اعظم"  نیز در  ضلع شمالی این پارک و در مجاورت خیابان "شاهراه قائداعظم" واقع می باشد.

 

 

14- باغ شالیمار"مرمرها ، گل ها و فواره ها ": 

"باغ شالیمار" در شمال شرقی لاهوردر 5 کیلومتری لاهور قدیم به طرف مرز هند واقع می باشد و به دستور "شاه جهان" و به دست یک ایرانی به نام"علی مردان" و به سبک معماری ایرانی طراحی و در سال 1642 میلادی تاسیس شده است و گواه بر این حقیقت است که معماران دورنما ساز مغول از ذوق هنری و هوش و استعداد زیبا شناسی کاملی برخوردار بودند. آنان به آرزوی دیرینه خود در احداث باغ تجسم کامل بخشیدند.

باغ در ابتدا دارای هفت تخت مجزا بوده است ولی در حال حاضر، تنها 3 تخت آن باقی است که به نام های" فرح بخش:؛  "فیض بخش" و "حیات بخش" معروف می باشند.

" بابر " مؤسس سلسله مغول می گفت : درمیان همه تفریحات انسان ، سالم تر از همه باغ است.

"همایون"، "اکبر"، "جهانگیر" و "شاه جهان" هم که جانشینان وی بودند به این سخن؛ اعتقاد راسخ داشتند.

"شالامار" یا "شالیمار" چه معنی دارد ؟  بر طبق یک سنت عامیانه،  این کلمه به  معنای " جایگاه خوشی " یا  "روشنائی ماه " است. "شالیمار" از دو جزء تشکیل شده ؛" شالی" به معنی برنج و " مار" که به زبان کشمیری " زمین سیاه حاصلخیز " معنی می دهد. بنابر این "شالیمار" یعنی زمین سیاهی که برای کشت برنج مساعد است. هیچ کس نمی داند که باغ های لاهور را در چه زمان "شالیمار" نامیدند.

 به سال1639 میلادی "علی مردان خان" نجیب زاده ایرانی که پس از امارت قندهار به حکومت لاهور رسیده بود؛ از امپراطور "شاه جهان" رخصت گرفت تا توسط مهندسان متخصص کار آزموده ای که برای احداث قنات در اختیار خود دارد؛ از رود خانه راوی تا لاهور قناتی ساخته شود.

امپراطور موافقت کرد و دستور داد تا پول لازم را  در اختیار او بگذارند. وی با کمک "ملا عبدالملک تونی" که یکی از کارشناسان "آب شناسی" بود طی مدت دو سال؛ ساختمان " شاه نهر " یا "قنات شاهی" را به پایان رسانید.

"شاه جهان" در سال  1641 به "خلیل الله خان" یکی از بزرگان دربار خود؛ مأموریت داد که در طول مسیر قنات جائی مناسب برای احداث باغ انتخاب کند.

"خلیل الله خان" بستر قدیمی "رودخانه راوی" را برای اینکار؛ مکان مناسبی تشخیص داد. یکسال و پنج ماه و چهار روز پس از آنکه نخستین سنگ بنیاد باغ گذاشته شد؛ شاه جهان آن را افتتاح کرد.

"باغ شالیمار" همانند دیگر باغ های سبک مغول به وسیله حصارهای بلند احاطه شده است. وسعت باغ  16 هکتار است و سه سکّو دارد. اسامی اولیه سکّوها به نام های "فرح بخش"،"فیض بخش" و "حیات بخش"بوده است.

 آب رودخانه راوی از صحرائی از سوی جنوب؛ وارد باغ شالیمار می شده؛ در آبشار می ریخته؛ حوضی بزرگ سکوی مرکزی را پر می کرده و به سر آبشار می ریخته و از باغ خارج می شده است. مورخان می گویند: در باغ چندان ساختمانی وجود ندارد زیرا وقتی پادشاه با محرمان خود در آنجا مستقر می گردید نیازی به برپائی خیمه و خرگاهی نبوده است. در سکوی فوقانی؛ محل استراحت سلطنتی قرار داشت که تالار اصلی آن به یک حوض مرمرین به "شکل جام" مزین شده است.

خوابگاه شاه جهان نیز در همین باغ بوده است و برای حفظ هوای مطبوع آن در فصل گرمای تابستان از سقف گنبدی دو جداره استفاده می شده و پنجره ای برای جریان هوا در سقف آن به کار رفته است.

 در باغ محلی برای استقرار شاه برای "سان دیدن" از دسته های نظامی تعبیه شده و در مقابل آن، میدان بزرگی وجود دارد که دارای دو درب بزرگ می باشد و دسته های نظامی برای رژه رفتن در برابر شاه،  از یک درب وارد و از درب دیگر خارج می شدند.

عرض باغ نیز محلی بوده که مقامات دولتی در آنجا مستقر شده؛ پس از گوش دادن به درخواستهای مردم، مطالب را به عرض شاه می رساندند.

عمارتی که امروزه " نقاره خانه " یا جایگاه شیپورچیان و دهل نوازان نام دارد؛ در ابتدا جایگاه و دولتخانه خاص و عام یا تالاری بوده که خاص و عام را به حضور می پذیرفته است.

"نقاره خانه " بالای ساختمان در موقع ورود شاه به باغ ، شروع به نواختن می کردند. روی دیوار باغ؛ طرحی وجود دارد که به آن (دالان) گفته می شود  و شبیه به یک گل می باشد.

این باغ دارای فواره هایی است که موقع ورود شاه به محوطه شروع به کار می کرد و برای تامین آب فواره ها، منبع بزرگی وجود داشت که از آب چاه پر می شد و آب به وسیله لوله های گلی به فواره ها انتقال داده می شد.

"حمام سلطنتی" در سکوی مرکزی قرار دارد و از 3 بخش تشکیل شده است.

1- سرد خانه یا حمام آب سرد 

2-  گرمخانه یا حمام آب گرم و

3-رخت خانه یا رخت کن.

درختان تناور و قدیمی در این باغ، بسیار بوده و تعداد زیادی از آنها را سیک ها بریده و فروخته اند. عمر درختان این باغ در حال حاضر به 50 تا 75 سال می رسد.

پس از انقراض سلطنت مغول که دوستدار باغ ها بودند این سازه ها رو به ویرانی نهاد و بعد ها یک حاکم سیک به نام  " مهاراجه رانجیت سینگ  " به مرمت آنها همت گماشت.

15- هرن منار (منار آهو)

در ناحیه ای نزدیک به لاهور، منطقه ای است که به فرمان "جهانگیر شاه" امپراطور مغول به  یاد بزکوهی محبوبش (ماسزاح)،  منازه ای ساخته شد که به منار آهو(هرن) مشهور می باشد و به خاطر وجود دریاچه و قایق رانی؛ یک منطقه تفریحی محسوب می شود که کم و بیش مردم لاهور روزهای تعطیل به این محل می سر می زنند.

 

 

16- بازار انار کلی

این بازار در زمان "اکبر شاه" ساخته شد و رسمیت یافت."انارکلی" نام معشوقه پسر اکبر شاه، "شهزاده سلیم"  می باشد که در دربار وی مشغول خدمت بود. به دستور اکبر شاه در بین دیوار محبوس و کشته شد.  به علت وجود "آرامگاه انار کلی" در این منطقه، بازار به نام "بازار انارکلی" معروف شد.

"بازار انارکلی" به علت ارزانی و تنوع اجناس سنتی، چرم، جواهرات، پوشاک و صنایع دستی و چوبی از پرجاذبه ترین و پر رفت و آمد ترین بازارهای شهر به شمار می رود.

این بازار از یک طرف به خیابان مرکزی لاهور(مال رود) و از سوی دیگر به محله قدیمی شهر (اردو بازار) متصل می شود. مقبره "قطب الدین ایبک" در همین بازار قرار دارد که هنگام بازی چوگان از اسب پرت شد و در گذشت. همچنین یک معبد قدیمی هندوها نیز در این بازار می باشد.

 

 

17- فود استریت (خیابان غذا)

در بخش قدیمی شهر لاهور خیابان بسیار معروفی وجود دارد که در گذشته مرکز تجمع پهلوانان با نام گاوال مندی بوده است که در این خیابان به تمرین و برگزاری مسابقه می پرداختند.

حدود 10 سال پیش این محله بازسازی و تعمیر گردید و به بازار غذا مبدل گردید.

در این بازار هرنوع غذای محلی و یا شیرینی جات که مورد علاقه بازدید کننده باشد؛ وجود دارد. این بازار از غروب شروع به کار کرده و تا نیمه شب فعال می باشد.

 

 Cultural Center Consulate General of The Islamic Republic of Iran

4-Main Gulbarg Road - Lahore - Pakistan

Tel: +92-42-99263358-60 Fax: +92-42-35711486 E-mail: Lahore.icro.ir@Gmail.com Web: http://Lahore.icro.ir

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
فارسی داخلہ 2018

اسلامک سکولز

معرفی سعدی آموزش

یازدھمین جشنوارہ رسانہ ھای دیجیتال

جایزه جهانی اربعین

اسلام کمیکز

فراخوان اعظای نشان سعدی و اقبال

ھمائش حلال

مذہبی تعلم مصطفیٰ یونیورسٹی

داخلہ دانشگاہ یزد

دانشگاہ تہران

دانشگاہ الزھرا (س)

کتابخانہ دیجیتال سازمان

نامہ رہبر معظم بہ نوجوانان غربی

اوقات شرعی

سایت رایزنی فرہنگی

Ashnayi ba lahore

darbarha

majala 23,1391

libraries

kfpics

live ziaraat

Imam Khumeini

dafter Khamnaee

akhbaraat

farsi link

تبریز 2018
vote
نظرسنجي غير فعال مي باشد
UsersStats
Visitorsofpage: 514
Visitorsofday : 139
Visitorsofpage : 1598997
Onlinevisitors : 3
PageLoad : 1.8438

مقالات پژوھشی|صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت